ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΚοσμοςΤι ακριβώς συμβαίνει με τις εκτρώσεις στην Αμερική;

Τι ακριβώς συμβαίνει με τις εκτρώσεις στην Αμερική;

Τι ακριβώς συμβαίνει με τις εκτρώσεις στην Αμερική;

Αυτές τις μέρες, ακούμε διάφορες απόψεις για τις εκτρώσεις στην Αμερική, χωρίς όμως να εξηγείται τι ακριβώς συνέβη.

Η σύντομη απάντηση είναι ότι καταργείται η συνταγματική προστασία του δικαιώματος στην έκτρωση σε όλη τη χώρα. Αυτό σημαίνει ότι επαφίεται στην κάθε πολιτεία ξεχωριστά να ρυθμίσει νομοθετικά τη νομιμότητα της έκτρωσης, ενώ ήδη προβλέπεται ότι σχεδόν οι μισές πολιτείες θα προβούν σε ακόμη περισσότερους περιορισμούς του δικαιώματος αυτού ή και παντελή απαγόρευσή του, στερώντας σε πάνω από 32 εκατομμύρια γυναίκες το δικαίωμα σε ασφαλείς εκτρώσεις.

«Διατηρείστε την έκτρωση ασφαλή και νόμιμη» – ANDREW CABALLERO-REYNOLDS/AFP/Getty Images

Μα, πώς συνέβη αυτό; Πώς είναι δυνατόν ένα κράτος δικαίου που φαινομενικά προσφέρει ασφάλεια και σταθερότητα στους πολίτες του, εν μία νυκτί να στερεί ένα τόσο θεμελιώδες συνταγματικό δικαίωμα στους μισούς σχεδόν από αυτούς;

Όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα με το Συμβούλιο της Επικρατείας, η συνταγματικότητα ή μη ορισμένων νόμων ερμηνεύεται από την ανώτατη δικαστική αρχή μιας χώρας με αφορμή ατομικές υποθέσεις, δηλαδή υποθέσεις πολιτών που δικάζονται αρχικά σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, με τις αποφάσεις τους να είναι δεσμευτικές για το σύνολο των πολιτών.

Ένα μικρό ιστορικό

Το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση κατοχυρώθηκε συνταγματικά στις ΗΠΑ το 1973 με την απόφαση-σταθμό Roe v. Wade του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αυτό σημαίνει πως το Ανώτατο Δικαστήριο ερμήνευσε το αμερικανικό Σύνταγμα, στο οποίο δεν γίνεται κάποια άμεση αναφορά στις εκτρώσεις, κρίνοντας πως γενικά προστατεύει την ελευθερία τον γυναικών να επιλέξουν εάν θα προβούν σε διακοπή κύησης, κηρύσσοντας τον τότε νόμο κατά της άμβλωσης της Πολιτείας του Τέξας αντισυνταγματικό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την κρίση του δικαστηρίου, ο τότε νόμος του Τέξας παραβίαζε την 9η Τροπολογία του Συντάγματος, δηλαδή το δικαίωμα των γυναικών στην ιδιωτική ζωή, που συμπεριλαμβάνει και το δικαίωμα στην έκτρωση.

Παρόμοια ήταν και η κρίση της Planned Parenthood v. Casey του 1992, με την οποία το δικαίωμα στην έκτρωση προστατεύεται μέχρι το έμβρυο να μπορεί να επιβιώσει εκτός της μήτρας, δηλαδή περίπου μέχρι τις εικοσιτέσσερις πρώτες εβδομάδες, δηλαδή μέχρι τον έκτο μήνα κύησης ή λίγο λιγότερο.

Η απόφαση που κατέστησε το δικαίωμα στην έκτρωση αντισυνταγματικό

Την Παρασκευή, 24 Ιουνίου 2022, η θρυλική Roe v. Wade ανετράπη από το Ανώτατο Δικαστήριο με την Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization, η οποία ξεκίνησε το 2018 επειδή η πολιτεία του Μισισιπή απαγόρευε με νόμο οποιεσδήποτε διαδικασίες διακοπής κύησης μετά τις πρώτες 15 εβδομάδες, αντιβαίνοντας στην απόφαση Planned Parenthood v. Casey που έθετε ένα πολύ μεγαλύτερο χρονοδιάγραμμα. Η πιθανότητα ανατροπής της Roe v. Wade είχε γίνει γνωστή από τις αρχές Μαΐου 2022, όταν παράτυπα κυκλοφόρησε ένα προσχέδιο της απόφασης που είχε γραφτεί από τον Δικαστή Samuel Alito, σύμφωνα με το οποίο η «Roe ήταν εξ αρχής λάθος κι έπρεπε να ανατραπεί». Η άποψη του Alito υποστηρίχθηκε από ακόμη πέντε συντηρητικούς δικαστές, με τους τρεις δικαστές των Δημοκρατικών να μειοψηφούν.

Ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ Samuel Alito

Παραπάνω γράφτηκε ποιητική αδεία ότι η ανατροπή της Roe v. Wade έγινε εν μία νυκτί, πράγμα ανακριβές. Υπήρξε συστηματική προσπάθεια της απαγόρευσης των εκτρώσεων στην Αμερική, από ρεπουμπλικανούς πολιτικούς, δικαστές και λομπίστες, οπότε το σημερινό αποτέλεσμα είναι ο καρπός πολυετούς προσπάθειας, αλλά και εύκρατης για εκείνους πολιτικής συγκυρίας.

Τι σημαίνει αυτή η απόφαση για τις εκτρώσεις στην Αμερική;

Με την απουσία συνταγματικής προστασίας του δικαιώματος στη διακοπή κύησης, κάθε πολιτεία κάνει κουμάντο για την πάρτη της. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για είκοσι έξι περίπου πολιτείες που σκοπεύουν να απαγορεύσουν την έκτρωση στο άμεσο μέλλον, ενώ ορισμένες έχουν ήδη προετοιμάσει “trigger-laws”, δηλαδή νομοθεσίες που είναι έτοιμες να ψηφιστούν αμέσως μετά την επίσημη ανατροπή της Roe v. Wade. Αυτό δε σημαίνει ότι απαγορεύονται αυτόματα οι εκτρώσεις σε όλη τη χώρα, αλλά έμμεσα θα συμβεί πολύ σύντομα σε έναν μεγάλο αριθμό πολιτειών.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι όσες γυναίκες επιθυμούν να διακόψουν την κύηση ενός εμβρύου θα πρέπει είτε να έχουν την οικονομική δυνατότητα να ταξιδέψουν σε κάποια πολιτεία όπου οι εκτρώσεις είναι νόμιμες, είτε να υποβληθούν σε άτυπες εκτρώσεις χωρίς επίσημη ιατρική παρακολούθηση, βάζοντας σε ρίσκο την υγεία τους. Αυτό επίσης σημαίνει ότι σε ορισμένες πολιτείες γυναίκες και επαγγελματίες υγείας που θα συμμετέχουν σε διαδικασία διακοπής κύησης θα διώκονται ποινικά.

Μόνο στην Αμερική;

Στην Ευρώπη τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Τον Ιανουάριο του 2021, στην Πολωνία, μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαγορεύθηκαν οι εκτρώσεις, με μοναδικές εξαιρέσεις τις περιπτώσεις που η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας (π.χ. βιασμού) ή που θέτει σε κίνδυνο την υγεία της κυοφορούσας, στρέφοντας για επεμβάσεις διακοπής κύησης όσες μπορούν να το αντέξουν οικονομικά σε χώρες όπως η Γερμανία, η Τσεχία και η Σλοβακία.

Σε ακόμη αθλιότερη κατάσταση βρίσκεται η Μάλτα, όπου η απαγόρευση της έκτρωσης είναι καθολική. Πλήρης απαγόρευση ή αυστηρός περιορισμός της έκτρωσης επικρατεί επίσης στο Βατικανό, το Λίχτενστάιν, την Ανδρόρρα και το Μόνακο, ενώ στο Σαν Μαρίνο ένα μικρό παράθυρο για τις εκτρώσεις άνοιξε μόλις το Σεπτέμβρη του 2021, επιτρέποντάς τες μέχρι την δωδέκατη εβδομάδα κύησης.

Στιγμιότυπο από τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας κατά της απαγόρευσης των εκτρώσεων στη Βαρσοβία τον Οκτώβριο του 2020. Υπολογίζεται ότι συγκεντρώθηκαν 100.000 με 150.000 άνθρωποι.

Οι πρόσφατες εξελίξεις αποτελούν ένα ηχηρό χαστούκι στα αναπαραγωγικά – και όχι μόνο – δικαιώματα των γυναικών, ειδικά των φτωχότερων και πιο αδύναμων, και δεν διαθέτουν οτιδήποτε το δημοκρατικό, όπως αποκαλούν ορισμένοι το σκοταδισμό και τις αντιεπιστημονικές τους απόψεις. Η εποχή της κρεμάστρας στην υποτιθέμενα πολιτισμένη Δύση έχει επιστρέψει, σε μια χώρα που μπορείς να αγοράσεις όσα όπλα θες, αλλά όχι να έχεις κάθε λόγο πάνω στο σώμα σου.

Το δικαίωμα των γυναικών στην αυτοδιάθεση του σώματός τους θα έπρεπε να είναι αναφαίρετο και δεν αφορά κανέναν άλλο παρά μόνο τις ίδιες, και δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως αναπαραγωγικές μηχανές.

Ο καθένας μπορεί να εφαρμόσει τις απόψεις του στο δικό του σώμα και μόνο.

*Η φωτογραφία εξωφύλλου είναι ιδιοκτησία των Fred Schilling/Collection of the Supreme Court of the United States/Washington Post illustration

ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ
Χαριλάου Τρικούπη 26
30131 Αγρίνιο, GR
Τηλ: +30-2641039410
Email: info@sinidisi.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ