ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΚοινωνικα ΝεαΜεγαλώνει διαρκώς η λίστα των γυναικοκτονιών – Νατάσα Μακρυδήμα: «Οι γυναίκες να μιλούν, να νικήσουν τον φόβο»

Μεγαλώνει διαρκώς η λίστα των γυναικοκτονιών – Νατάσα Μακρυδήμα: «Οι γυναίκες να μιλούν, να νικήσουν τον φόβο»

Μεγαλώνει διαρκώς η λίστα των γυναικοκτονιών – Νατάσα Μακρυδήμα: «Οι γυναίκες να μιλούν, να νικήσουν τον φόβο»

Μεγαλώνει διαρκώς η λίστα των γυναικοκτονιών. Νατάσα Μακρυδήμα: «Οι γυναίκες να μιλούν, να νικήσουν τον φόβο». Τι λέει στην «Σ» η σύμβουλος ψυχικής υγείας  της Δομής Κακοποιημένων Γυναικών στο Αγρίνιο για τις συνεχείς γυναικοκτονίες

Αναλυτικά το δημοσίευμα: 

Τα τελευταία 24ωρα τρεις γυναικοκτονίες μέσα σε λίγες ώρες συγκλονίζουν την ελληνική κοινωνία επαναφέροντας τη συζήτηση πάνω στον ίσιο όρο αλλά και στο φαινόμενο καθαυτό. Η γυναικοκτονία αναφέρεται ως η σκόπιμη δολοφονία μιας γυναίκας, επειδή είναι γυναίκα ή επειδή προσδιορίζεται ως γυναίκα.

Ο όρος «γυναικοκτονία» εισήχθη από τη φεμινίστρια και ακτιβίστρια Diana Russell, η οποία κατά τη δεκαετία του 1970 τον επικαλέστηκε για να αναφερθεί με εναλλακτικό τρόπο στην ανθρωποκτονία νοηματοδοτώντας την ειδικότερα. Η χρήση του όρου από τη Russell υποκινήθηκε από την πολιτική πρόθεση ανάδειξης των διακρίσεων, των ανισοτήτων και της συστηματικής βίας κατά των γυναικών, η οποία στην πιο ακραία της μορφή καταλήγει στο θάνατό τους.

Σύμφωνα με την σύγχρονη επιστημονική θεώρηση,  η διασύνδεση της γυναικοκτονίας με την έμφυλη βία είναι άρρηκτη, βία προϋπάρχει, με τη γυναικοκτονία να την ολοκληρώνει. Η συνοχή και η συνέχεια περιστατικών βίας με την ακραία μορφή τους, τη γυναικοκτονία, είναι το σύνηθες, καθώς η τυχαιότητα τέτοιων θανατώσεων είναι περιορισμένη.

Η βία κατά των γυναικών καλύπτει ένα εκτενές φάσμα συμπεριφορών, που σχετίζονται με λεκτική παρενόχληση, άλλες μορφές συναισθηματικής καταπίεσης, καθώς και με συστηματική σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση (World Health Organization, 2012).

Αναφορικά με τη σχέση θύτη-θυμάτων οι έρευνες δείχνουν ότι οι περισσότερες δολοφονηθείσες γυναίκες έχουν ως δράστες οικεία πρόσωπα, συντρόφους ή μέλη της οικογένειας ως επακόλουθο συνεχούς κακοποίησης στο σπίτι, απειλών, εκφοβισμού, σεξουαλικής βίας και γενικότερα καταστάσεις κατά τις οποίες οι γυναίκες υστερούν συγκριτικά με το σύντροφό τους ως προς τη μυϊκή δύναμη.

Τα κίνητρα μιας γυναικοκτονίας θεωρούνται βασικά σεξιστικά. Ως τέτοια αναφέρονται η ζήλεια  και η αίσθηση ελέγχου πάνω στη γυναίκα και την ελευθερία της. Η αίσθηση ή ψευδαίσθηση υπεροχής και ελέγχου πάνω στη γυναίκα τροφοδοτείται από την αντίληψη του «ιδιόκτητου θηλυκού».

Επιπροσθέτως, η απόκλιση της νομικά κατοχυρωμένης ισότητας των δύο φύλων από την ουσιαστική εφαρμογή της οδηγεί ευκολότερα στο έγκλημα. Προωθητικοί προς τη γυναικοκτονία παράγοντες αναφέρονται σε ατομικό επίπεδο η ανεργία, η οπλοκατοχή, ο σεξουαλικός εξαναγκασμός, οι εξαρτήσεις από ουσίες και σε κοινωνικό επίπεδο η ανεπαρκής αστυνόμευση (World Health Organization, 2012).

Αποκαλυπτικά δυσάρεστα είναι τα ευρήματα σχετικά με τα νομικά συστήματα που επί του συγκεκριμένου θέματος αποδεικνύονται διάτρητα αναφέρουν ότι η γυναικοκτονία αγνοείται ως εγκληματική πράξη εδώ και πάρα πολλά χρόνια, ενώ αξιοπρόσεκτη είναι η αναφορά ότι οι γυναίκες διστάζουν να καταγγείλουν σεξουαλικά εγκλήματα προκειμένου να αποφύγουν μια δεύτερη θυματοποίηση.

«Η δημοσίευση βοηθά, οι γυναίκες πρέπει να ζητούν βοήθεια»

Η Νατάσα Μακρυδήμα

Σύμφωνα με την Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας της Δομής Ξενώνας Φιλοξενίας Κακοποιημένων Γυναικών Αγρινίου Νατάσα Μακρυδήμα μπορεί στην περιοχή μας να μην έχει, ευτυχώς, σημειωθεί κάποια γυναικοκτονία, αλλά είναι πολλές οι απόπειρες και τα περιστατικά που αποτράπηκαν την ύστατη στιγμή. «Από το 2003 που άρχισαν οι πρώτες προσεγγίσεις από κακοποιημένες γυναίκες μέχρι το 2014 που ιδρύθηκε ο Ξενώνας είχαμε ήδη κάνει μια μακρά πορεία και είμαστε περήφανοι και χαρούμενοι που είχαμε την γνώση και τον τρόπο να βοηθήσουμε.

Έχουν σωθεί, αυτό είναι το σωστό ρήμα, πάνω από 300 γυναίκες και παιδιά στην Δομή του Αγρινίου, έχουν αλλάξει ζωή, πολλές γυναίκες έχουν βρει δουλειά, εδώ και αλλού κι έχουν βάλει την ζωή τους σε μια σειρά μακριά από τον εφιάλτη. Είμαστε σε ένα δίκτυο 19 Δομών στην Ελλάδα και μαζί με τα 43 συμβουλευτικά κέντρα σε όλη την χώρα δίνουμε την μάχη και συχνά την κερδίζουμε.

Όμως, πολλές γυναίκες δεν τα καταφέρνουν κι αν πρέπει να πούμε κάτι βασικό είναι ότι οι γυναίκες πρέπει να ζητούν βοήθεια όταν βιώνουν την τοξικότητα και την βία, πρέπει να ξέρουν ότι απειλείται η ζωή τους και μαζί και τα παιδιά τους», εξηγεί η κ. Μακρυδήμα.

Σύμφωνα με την ίδια, από την πανδημία και έπειτα φαίνεται τα περιστατικά να έχουν βρει μια νέα αφορμή, ένα νέο έναυσμα. «Η κοινωνία φαίνεται να βράζει, την ώρα που η Παιδεία και οι ίδιες οι ανθρώπινες αξίες και η σημασία της ζωής υποχωρούν.

Σε μας έρχονται γυναίκες από όλη την Ελλάδα και γυναίκες πρόσφυγες που νιώθουν πλέον ότι έχουν κάπου να αποταθούν φεύγοντας από την κουλτούρα της πατρίδας τους που τις ήθελε υποτελείς. Μπορεί να μην υπάρχουν οικονομικά ή ταξικά χαρακτηριστικά αλλά συνήθως οι γυναίκες που κακοποιούνται δεν έχουν δουλειά. Κι η δική μας δουλειά είναι να τις κάνουμε δυνατές για να βγουν στην κοινωνία και να κάνουν αυτό που τους απαγόρευε ο κακοποιητής τους για να τις ελέγχει, την ανεξαρτησία και την αυτάρκειά τους.

Μένουν εδώ 3 έως 6 μήνες και φεύγουν με το κεφάλι ψηλά, τα παιδιά τους λένε ότι εδώ ένιωσαν σαν το σπίτι τους και όσες παραμένουν υποδέχονται τις επόμενες για να τις εμψυχώσουν. Μόλις είχα μια συνεδρία με κακοποιημένη γυναίκα από άλλο μέρος, πρόσφατα μια γυναίκα από την Κρήτη ήρθε σε μας για βοήθεια με την βοήθεια της Αστυνομίας που πρέπει να πούμε ότι πλέον βοηθά πολύ, ειδικά μετά από την ίδρυση του Τμήματος Ενδοοικογενειακής Βίας υπάρχει καλή συνεργασία.

Δεν νιώθουμε ότι δουλεύουμε στο δημόσιο εδώ, συχνά μένουμε και τα βράδια στον Ξενώνα, η χαρά των παιδιών που έχουν γλιτώσει και η επαφή που κρατούν οι γυναίκες ακόμη κι όταν έχουν φύγει από εδώ είναι η δικαίωσή μας. Αυτό που πρέπει όμως να φροντιστεί είναι το να παραμείνει ο ξενώνας και να μην χάσει το Αγρίνιο αυτό που έχει, το αναφέρω γιατί η σύμβασή μας είναι μέχρι το 2023 από πρόγραμμα ΕΣΠΑ», επισημαίνει η κ. Μακρυδήμα.

Αν όμως έπρεπε κάποιος με την δική της θέση σε αυτή την μάχη να εστιάσει σε κάποιο κεντρικό μήνυμα για το θέμα, ποιο θα ήταν αυτό; «Πρώτα θέλω να πω ότι η δημοσίευση, τα ΜΜΕ, όσο κι αν λοιδορούνται, όπως και τα κοινωνικά δίκτυα, βοηθούν.

Αυτό που λένε, ότι παρουσιάζονται υπερβολικά τα γεγονότα, δεν ισχύει, το θέμα είναι ότι οι κακοποιήσεις και οι γυναικοκτονίες συμβαίνουν, όχι ότι δημοσιεύονται! Μόνο έτσι οι γυναίκες θα νιώσουν ότι κινδυνεύουν και να μάθουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν την ζωή τους. Να νικήσουμε τον φόβο, τις δεύτερες σκέψεις, να βγουν να μιλήσουν και να φύγουν μακριά από τους τοξικούς ανθρώπους που θέλουν να τις ελέγξουν. Όταν έρχονται εδώ νιώθουν, όπως μας λένε, «κουρέλια», ανήμπορες.

Όμως όταν φεύγουν, πια, το κάνουν με το κεφάλι ψηλά και με τα παιδιά τους να νιώθουν χαρούμενα. Μια γυναίκα πρόσφατα μου έλεγε ότι δεν θα επιτρέψει να ζήσει η κόρη της αυτά που έζησε εκείνη. Αυτό για μένα είναι η μεγαλύτερη δικαίωση, ηθικά και επαγγελματικά», καταλήγει η σύμβουλος ψυχικής υγείας της Δομής Κακοποιημένων Γυναικών στο Αγρίνιο.

Η συνολική  ελληνική εμπειρία

Η Ελλάδα, όπως και οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε., δεν συγκεντρώνουν αξιόπιστα στοιχεία που να ανταποκρίνονται στους δείκτες που έχουν προταθεί από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Ισότητας των Φύλων. Αν και μέχρι το 2018 δεν υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με το ποσοστό γυναικοκτονιών ως αποτέλεσμα επίθεσης, και τα διαθέσιμα ποσοτικά στοιχεία σχετίζονταν αποκλειστικά με το φύλο του δράστη ή του θύματος και τον τόπο του εγκλήματος μετά την κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, η Ελληνική Αστυνομία μετέβαλε τον τρόπο καταγραφής των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας και πλέον καταγράφεται και η σχέση θύματος-δράστη, αλλά και ο τύπος της ενδοοικογενειακής βίας.

Σύμφωνα με έρευνα που έγινε για λογαριασμό του Πανεπιστημίου Αιγαίου κάθε μήνα μία γυναίκα δολοφονείται από κάποιο μέλος της οικογένειάς της. Τα έτη 2013-2018 δολοφονήθηκαν συνολικά 69 γυναίκες με αιτία την ενδο-οικογενειακή βία ή 30-50% ετησίως των συνολικών γυναικών θυμάτων ανθρωποκτονιών.

Την περίοδο από τις αρχές του 2018 έως το Μάρτιο του 2020 διαπράχθηκαν 41 γυναικοκτονίες, 32 γυναικοκτονίες είναι ενδο-οικογενειακές, 25 διαπράχτηκαν από το νυν ή τέως σύζυγο/σύντροφο και οι 7 από άλλο μέλος της οικογένειας. Το κίνητρο της ζήλειας αναφέρθηκε συχνά ως παράγοντας των δολοφονιών ενώ οι παράγοντες του αλκοόλ και των ναρκωτικών αναφέρθηκαν επίσης. Οι περισσότερες γυναικοκτονίες συνέβησαν στην επαρχία και εντός της οικείας, η οποία ήταν ο πιο συνηθισμένος τόπος εγκλήματος.

Οι δράστες όταν είχαν όπλο, το χρησιμοποίησαν κι όταν δεν είχαν, χρησιμοποίησαν συχνά μαχαίρια, πρόσφορα εργαλεία ή/και τα χέρια τους χτυπώντας, στραγγαλίζοντας ή προκαλώντας ασφυξία στα θύματα. Σε μία περίπτωση ο άντρας τεμάχισε και έκαψε τη γυναίκα μετά τη δολοφονία. Ο μέσος όρος ηλικίας τόσο των δολοφονημένων γυναικών όσο και των δολοφόνων είναι γύρω στα 50 έτη και πιο συγκεκριμένα 49 ετών για τα θύματα και 51 για τους δράστες.

Υπήρξαν αρκετές γυναικοκτονίες ηλικιωμένων γυναικών άνω των 70 ετών που μπορεί να συνδέονται με την ασθένεια του θύματος ή του δράστη ή/και των δύο. Τρεις περιπτώσεις αφορούσαν δολοφονίες κατόπιν σεξουαλικής επίθεσης. Εννιά(9) θύματα και πέντε (5) δράστες ήταν μη ελληνικής καταγωγής.

Γιάννης Συμψηρής – Εφημερίδα “Συνείδηση”

XYTA Στράτου: «Τρέχει» μελέτη για την αύξηση της ζωής του

ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ
Χαριλάου Τρικούπη 26
30131 Αγρίνιο, GR
Τηλ: +30-2641039410
Email: info@sinidisi.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ