ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΕλλαδα«Κλιματική αλλαγή και διατήρηση προστατευόμενων περιοχών»

«Κλιματική αλλαγή και διατήρηση προστατευόμενων περιοχών»

«Κλιματική αλλαγή και διατήρηση προστατευόμενων περιοχών»

Τα τελευταία χρόνια το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής απασχολεί και προβληματίζει έντονα την διεθνή κοινότητα και ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα, την κοινωνία των πολιτών,καθώς και τις κυβερνήσεις των κρατών και ιδιαίτερα της Ευρώπης, ενώ την τελευταία περίοδο γίνεται λόγος από την επιστημονική κοινότητα για κλιματική κρίση.

Η τρέχουσα αλλαγή του κλίματος οφείλεται κυρίως στην αύξηση της συγκέντρωσης αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα εξαιτίας ανθρωπογενών παρεμβάσεων όπως είναι η καύση ορυκτών καυσίμων για παραγωγή ενέργειας και τα οποία συμβάλουν στην παγίδευση θερμότητας στη γη.

Η κλιματική αλλαγή εκδηλώνεται με αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας με συνεχή ανοδική τάση τα επόμενα χρόνια σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες με συνέπειες μεταξύ άλλων την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την αύξηση της συχνότητας εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων,την μείωση των βροχοπτώσεων, την εμφάνιση καταστάσεων λειψυδρίας,την αύξηση δασικών πυρκαγιών, τη μετανάστευση ειδών της άγριας πανίδας και την μεταβολή των οικοσυστημάτων που φιλοξενούν σημαντικά είδη χλωρίδας και πανίδας.

Γράφει ο συνεργάτης του Δικτύου μας  Αλέξανδρος Χαντζάρας
Στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο, οι επιπτώσεις από την αλλαγή του κλίματος εμφανίζουν μεγαλύτερη ένταση στη λεκάνη της Μεσογείου που περιλαμβάνεται μεταξύ των πλέονευάλω των περιοχών λόγω της υψηλής αύξησης της θερμοκρασίας και της μείωσης των βροχοπτώσεων με αποτέλεσμα την εμφάνιση περιόδων ξηρασίας, καθώς και πυρκαγιών κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου.

Η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των χωρών της λεκάνης της Μεσογείου η οποία παρά το γεγονός ότι συμβάλει σε χαμηλό ποσοστό στις συγκεντρώσεις των αερίων του θερμοκηπίου, ωστόσο αναμένεται να πληγεί δυσανάλογα από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής οι οποίες ήδη έχουν αρχίσει την εμφάνισή τους το τελευταίο χρονικό διάστημα με την αύξηση της συχνότητας εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων και τις απότομες μεταβολές των καιρικών συνθηκών.

Όμως πέραν των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επιφέρει και δυσμενείς επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία όπως αναφέρεται και σε σχετική μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδας (Οι Περιβαλλοντικές, Οικονομικές & Κοινωνικές Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής στην Ελλάδα, Ιούνιος 2011), ενώ το ζήτημα των εξελίξεων σχετικά με την κλιματική αλλαγή μνημονεύεται και στις ετήσιες εκθέσεις του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, η Ελληνική Πολιτεία με τον Ν.4414/2016 καθόρισε το πλαίσιο για την εκπόνηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και παράλληλα επέβαλε την κατάρτιση των Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ). Το ΠεΣΠΚΑ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που προσδιορίζει και ιεραρχείτα απαραίτη τα μέτρα και τις αντίστοιχες δράσεις προσαρμογής και το οποίο εκπονείται από την οικεία Περιφέρεια με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής στην κλιματική αλλαγή στο σύνολο των τομεακών πολιτικών.

Στο πλαίσιο της επαγγελματικής μου θέσης, είχα τη δυνατότητα να μελετήσω το Περιφερειακό Σχέδιο για τη Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή για τη Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης το οποίο περιλαμβάνει δυσοίωνες εκτιμήσεις σχετικά με τη μελλοντική με τα βολή των κλιματικών παρα μέτρων (θερμοκρασία, ξηρασία, καύσωνες, βροχοπτώσεις, άνοδοςστάθμηςτηςθάλασσαςκλπ.) στην ευρύτερη περιοχή. Αντίστοιχες δυσοίωνες εκτιμήσεις περιλαμβάνονται και στο Περιφερειακό Σχέδιο για τη Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή για τη Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας όπως αυτές δημοσιεύτηκαν πρόσφατα σε τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Από την κλιματική αλλαγή αναμένεται να επηρεαστεί ηπαραγωγικότητα των γεωργικών καλλιεργειών λόγω αύξησης της συχνότητας εμφάνισης και της έντασης ακραίων φαινομένων όπως οι καύσωνες και η ξηρασία. Ηάνοδος της στάθμης της θάλασσας λόγω κλιματικής αλλαγής θα μετα βάλει τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τη δομή των αλιευτικών πεδίων με αρνητικές επιπτώσεις στην εμπορική αξία των αλιευμάτων, ενώ δύναταινα ευνοήσει την εξάπλωση ξενικών ειδών αλλοιώνοντας τη σύνθεση της ιχθυο πανίδας. Επίσης, αναμένεται αύξηση των δασικών πυρκαγιών και μείωση των υδάτινων αποθεμά των λόγω μείωσης των βροχοπτώσεων και αύξησης των περιόδων ξηρασίας.

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει και τις δομημένες υποδομές με την αύξηση του κινδύνου καταπόνησης από τους κύκλους διαστολής–συστολής, ενώ στο οδικό δίκτυο δύναται να αυξηθούν τα προβλήματα κατολισθήσεων λόγω εμφάνισης έντονων βροχοπτώσεων. Επιπλέον των προαναφερόμενων, αναμένεται να εμφανιστούν και φαινόμεν αδιάβρωσης παράκτιων περιοχών και υποχώρησης παράκτιων ζωνών μεαρνητικές επιπτώσεις στο τουριστικό προϊόν και την ελκυστικό τη τα των τουριστικών περιοχών.

Ηπρόκλησητηςαντιμετώπισηςτωνεπιπτώσεωντηςκλιματικήςαλλαγήςαπότηνπολιτείασυνδέεταιμετηναντίστοιχηπρόκλησητηςδιατήρησηςτουεκτεταμένουδικτύου προστατευόμενωνπεριοχώνπουβρίσκεταιστηνελληνικήεπικράτειακαιτοοποίοπεριλαμβάνεταιστοευρωπαϊκόοικολογικόδίκτυοNatura 2000 στοπλαίσιοεφαρμογήςσχετικήςευρωπαϊκήςνομοθεσίας.

Τοεκτεταμένοδίκτυοπροστατευόμενωνπεριοχώναποτελείταιαπόυγροτοπικάοικοσυστήματαόπωςλίμνες, λιμνοθάλασσες,έλη,εκβολέςκαιδέλταποταμών, δασικέςεκτάσεις, παραποτάμιαδάση, παράκτιεςκαιθαλάσσιεςπεριοχές. Στιςπροστατευόμενεςπεριοχέςβρίσκονταισημαντικοίβιότοποιπουπεριλαμβάνουνπλούσιαβιοποικιλότητααποτελούμενηαπόχερσαίουςκαιθαλάσσιουςοικοτόπους,καθώςκαιαπόσημαντικάείδηπανίδαςόπωςορνιθοπανίδα, θηλαστικά, ερπετά–αμφίβιακαιιχθυοπανίδα.

Οιπροστατευόμενεςπεριοχέςεμφανίζουνυψηλήτρωτότηταστηνκλιματικήαλλαγή, ενώσεμεγάλοβαθμόδύναταιναεπηρεαστούνοιυγροτοπικέςπεριοχέςκαιηβιοποικιλότηταπουβρίσκεταιστιςενλόγωπεριοχές.Ημείωσητωνβροχοπτώσεωνδύναταιναεπιφέρειαρνητικέςεπιπτώσειςστηνποσότητακαιτηποιότητατουνερούτωνλιμναίωνοικοσυστημάτων, ενώηυψηλήσυχνότηταεμφάνισηςακραίωνβροχοπτώσεωνμπορείνασυμβάλεισεαύξησητηςεισροήςθρεπτικώνστοιχείωνστουςυγρότοπουςμεαρνητικέςσυνέπειεςγιατηβιοποικιλότητατωνοικοσυστημάτων, καθώςεπίσηςμπορείναπροκαλέσειδιάβρωσητουεδάφουςκαικατάκλυσηπεριοχώναπόπλημμύρες.Επίσης, ηκλιματικήαλλαγήθαπροκαλέσειαπώλειαειδώνπανίδας, ενώθασυμβάλεικαιστηνεισβολήξενικώνειδώνσταοικοσυστήματαμετηνεκτόπισητωνενδημικώνειδώνπροκαλώνταςαλλοίωσηστησύνθεσητηςπανίδας.

Πρέπεινααναφερθεί, ότιβρίσκεταισεεξέλιξηηδιαδικασίαέκδοσηςτωνΠροεδρικώνΔιαταγμάτων (Π.Δ.) οριοθέτησηςκαιχαρακτηρισμούτωνπροστατευόμενωνπεριοχώνμέσωτωνοποίωνθακαθοριστούνζώνεςπροστασίαςκαιθαπροσδιοριστούνοιεπιτρεπόμενεςχρήσειςκαιδραστηριότητεςκαιμετηδιαδικασίααυτήθαεπιτευχθείηθεσμικήπροστασίατηςβιοποικιλότητας.

Ηδιατήρησητηςβιοιποικιλότηταςμέσωτηςαειφορικήςδιαχείρισηςτωνπροστατευόμενωνπεριοχώνθεωρείταικρίσιμοςπαράγονταςωςπροςτηνανάσχεσητωνδυσμενώνεπιπτώσεωντηςκλιματικήςαλλαγήςκαιτονμετριασμότηςεμφάνισηςακραίωνκαιρικώνφαινομένων.

Καθίσταται ανάγκη πλέονοσχεδιασμόςκαιηυλοποίησηέργωνκαιυποδομώνσεπεριφερειακόκαιτοπικόεπίπεδοναμηνχαρακτηρίζεταιαπόαποσπασματικότηταόπωςείναιηπάγιατακτική, αντίθετααπαιτείταιηυιοθέτησηολιστικήςπροσέγγισηςηοποίαθασταθμίζειτιςεκτιμήσειςτωνΠεριφερειακώνΣχεδίωνγιατηΠροσαρμογήστηΚλιματικήΑλλαγήκαιθααξιοποιείταπροτεινόμεναμέτρακαιτιςαντίστοιχεςδράσειςπροσαρμογής,  ιδιαίτεραστηπερίπτωσηχωροθέτησηςυποδομώνπουδύναταιεπηρεάσουνάμεσαήέμμεσατοπροστατευτέοαντικείμενοτωνπροστατευόμενωνπεριοχών.

Ηοικολογικάσημαντικήβιοποικιλότηταπουβρίσκεταιστιςπροστατευόμενεςπεριοχέςτηςεπικράτειαςείναιιδιαίτεραευάλωτηστηνκλιματικήαλλαγήκαιηπροστασίατηςείναιαπαραίτητητόσογιατηδιατήρησησημαντικώνειδώνχλωρίδαςκαιπανίδας, όσοκαιγιατογεγονόςότιμπορείνασυμβάλειστηνανάσχεσητωναρνητικώνεπιπτώσεωνπουθαεπιφέρειηκλιματικήκρίση. Προςτηκατεύθυνσηαυτή, είναιαπαραίτητητόσοηαξιοποίησητηςεπιστημονικήςγνώσηςαπότιςαρμόδιεςαρχές, όσοκαιηστενήσυνεργασίαμεταξύκεντρικήςδιοίκησηςκαιαυτοδιοίκησης, καθώςκαιησυνεχήςδιαβούλευσημετηνκοινωνίατωνπολιτώνστοτοπικόεπίπεδο.

 

Για το Δίκτυο Ενεργών Πολιτών “Actnow-ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΡΑ»

Αλέξανδρος Χαντζάρας M.Sc. Περιβαλλοντολόγος, ΥπάλληλοςστονΦορέαΔιαχείρισηςΔέλταΝέστου–Βιστωνίδας–Ισμαρίδας&Θάσου

ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ
Χαριλάου Τρικούπη 26
30131 Αγρίνιο, GR
Τηλ: +30-2641039410
Email: info@sinidisi.gr