ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ | Τα σκουπίδια είναι λεφτά

2,1 δισ. ευρώ ζητούν εργολάβο

Ξεκίνησε η διαδικασία για την τροποποίηση του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας με τους Δήμους και των τριών Περιφερειακών Ενοτήτων Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας καθώς και τους αρμόδιους Φορείς για τη Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων (Φο∆ΣΑ). «Στο νέο μας σχεδιασμό θα ληφθεί υπόψιν η δημιουργία ενός συνεκτικού, ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού Στρατηγικού Σχεδίου» είπε ο κ. Κατσιφάρας.

Έρευνα – κείμενο – ρεπορτάζ: Λευτέρης Τηλιγάδας

Το ζήτημα που προκύπτει όμως είναι, ότι κανείς από τους πολίτες του νομού της Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και της περιφέρειας δεν έχει ενημερωθεί για τους μέχρι σήμερα σχεδιασμούς, αλλά και η πληροφόρηση που έχουν ακόμα και τα πρόσωπα, τα οποία έχουν εμπλακεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο σε αυτή τη διαχείριση, εξ όσων μπορούμε να γνωρίζουμε, είναι ελλιπής και αποσπασματική για τις κατευθύνσεις και τις δράσεις που υλοποιούνται.

Το έργο

Για να πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, σήμερα στο νομό βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο «Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων  του νομού Αιτωλοακαρνανίας», με την μέθοδο της συνεργασίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, (ΣΔΙΤ), το οποίο από την 1η Νοεμβρίου του 2013 έχει μπει στην δεύτερή του φάση.

Αντικείμενο της σύμπραξης αυτής είναι η μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία των υποδομών του συστήματος, το οποίο περιλαμβάνει μία (1) Μονάδα Μηχανικής και Βιολογικής Επεξεργασίας Αστικών Αποβλήτων και τρείς (3) Μονάδες Εκτροπής Βιοαποδομησίμων και Ανακύκλωσης. Επίσης στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνεται η λειτουργία και συντήρηση των τεσσάρων υφιστάμενων ΧΥΤΥ.

Οι παραπάνω μονάδες θα έχουν συνολική ετήσια δυναμικότητα περίπου 110.000 τόνων και η διάρκεια της σύμβασης σύμπραξης θα είναι για χρονικό διάστημα περίπου 27 ετών, ενώ η συνολική προβλεπόμενη δαπάνη κατασκευής και λειτουργίας του έργου ανέρχεται στο ποσό των 30,48 εκατ. ευρώ.

Α΄ Φάση

Τα «enfants gâtés» των κυβερνήσεων στο Αγρίνιο

Το παραπάνω ποσό, αλλά και η τεράστια κερδοφορία, που «υπόσχεται» η διαχείριση και η ενεργειακή αξιοποίηση των σκουπιδιών, έφερε στις 10 Ιουλίου του 2012 τον «ανθό» των εργοληπτών της χώρας στο Αγρίνιο, για να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό της πρώτης φάσης της υλοποίησης του προαναφερόμενου έργου, η οποία αφορούσε την επιλογή των κοινοπραξιών εκείνων, που εν συνεχεία θα κατέθεταν τις δεσμευτικές τους προσφορές (Β1 φάση), έτσι ώστε να ξεκινήσει ο ανταγωνιστικός διάλογος μεταξύ τους (Β2 φάση).

Η εταιρείες οι οποίες συμμετείχαν σε αυτή την προεπιλογή ήταν η παρακάτω:

Η «ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ» του Γιώργου Περιστέρη, γνωστή στην περιοχή μας από ένα σωρό υδροηλεκτρικά έργα, τα οποία έχει αναλάβει και η οποία, για αρκετά από αυτά, όπως για παράδειγμα το φράγμα στο Αυλάκι του Βάλτου, είχε ενταχθεί στις fast track διαδικασίες.

Η κοινοπραξία ARCHIRODON GROUP – INTRAKAT- ENVITEC, στην οποία κυριαρχεί η INTRAKAΤ του Σωκράτη Κόκκαλη.

Η «ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ – ΗΛΕΚΤΩΡ» του γνωστού σε όλους μας καναλάρχη και ιδιοκτήτη μέσων ενημέρωσης Γιώργου Μπόμπολα

Η «ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε.», η οποία είχε αναλάβει τον ΧΥΤΑ της Κερατέας με όλα όσα συνέβησαν στην εκεί περιοχή από το κίνημα που αναπτύχθηκε και η οποία τηνπερίοδο εκείνη ελέγχονταν  από την Eurobank της οικογένειας Λάτση και τον Όμιλο Λασκαρίδη

Η «ΤΟΞΟΤΗΣ ΑΕ» του Κωνσταντίνου Στέγγου, με την γνωστή εμπλοκή του στο σκάνδαλο Πάχτα το 2004 και την χαρακτηριστική επωνυμία «mr PORTO CARRAS».

Και η «ΚΛΕΑΡΧΟΣ Γ. ΡΟΥΤΣΗΣ – ΕΡΕΤΒΟ Α.Ε.» στην μετοχική σύνθεση της οποίας βρισκόταν ο Κλέαρχος Ρούτσης, με τους ογκόλιθους από τα αρχαία τείχη του Πειραιά, οι οποίοι, όπως είχε κατηγορηθεί, είχαν βρεθεί στο σπίτι του.

Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς και τρεις μήνες σχεδόν μετά την προηγούμενη ημερομηνία στις 28/12/2012 εξετάστηκαν από την οικονομική επιτροπή του Δήμου Αγρινίου τέσσερις προδικαστικές προσφυγές από τις αντίστοιχες εταιρίες που συμμετείχαν στην Α’ φάση του έργου, οι οποίες ήταν οι εξής: Προσφυγή της εταιρείας «ΤΟΞΟΤΗΣ Α.Ε.», προσφυγή της «ΚΛΕΑΡΧΟΣ Γ. ΡΟΥΤΣΗΣ – ΕΡΕΤΒΟ Α.Ε.», κατά προηγούμενης απορριπτικής απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αγρινίο, καθώς και προσφυγή της «ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. – ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.» κατά της «ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε.». Μετά το τέλος εκείνης της συνεδρίασης της προαναφερόμενη επιτροπής του Δήμου Αγρινίου, οι εταιρείες οι οποίες πέρασαν στην δεύτερη φάση της υλοποίησης του έργου είναι η «ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε.», η «ARCHIRODONGROUP –INTRAKAT-ENVITEC A.E.» και η «ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.– ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.», οι οποίες έχουν κληθεί να υποβάλλουν τις δεσμευτικές τους προσφορές.

Τα σκουπίδια είναι λεφτά

Οι Συμπράξεις αυτές του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα  (Σ.Δ.Ι.Τ.) για τις μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, τις Λεγόμενες Μ.Ε.Α.,  με σκοπό την ενεργειακή αξιοποίηση, που ισχύουν σήμερα σε όλη τη χώρα, όπως έχει καταγγελθεί από πολλούς, αποτελεί είναι περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό σκάνδαλο. Η προοπτική αυτή σταματάει ουσιαστικά κάθε δράση πρόληψης, διαλογής στην πηγή και ανακύκλωσης, αφήνοντας χώρο στο εργοληπτικό κεφάλαιο της χώρας, να μετατρέψει κάθε σχεδιασμό της κάθε τοπικής κοινωνίας, αφού στο στάδιο που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στην Αιτωλοακαρνανία, οι υποψήφιοι ανάδοχη θα καταθέσουν προτάσεις με γνώμονα μόνο το συμφέρον τους ακόμα και για την τεχνολογία που θα έχουν αυτά τα εργοστάσια.

Έχουν πληθύνει τα φαινόμενα ακόμα και στην περιοχή μας (στη λογική: χαράτσια παντού) μετατροπής της τοπικής αυτοδιοίκησης σε εισπρακτικό μηχανισμό επιχειρηματικών συμφερόντων, που ετοιμάζονται να λεηλατήσουν το Δημόσιο πλούτο και τα λαϊκά εισοδήματα, αφού όλοι οι διαγωνισμοί, που ακολουθούν τη μέθοδο του Ανταγωνιστικού Διαλόγου που προσδιορίζει τους τεχνικούς-οικονομικούς όρους της Σ.Δ.Ι.Τ., γίνονται σε καθεστώς απόλυτης και αδιαφανούς εποπτείας με βάση τα όσα ισχύουν ακόμα, μέσω της Ειδικής Γραμματείας Σ.Δ.Ι.Τ.

Σήμερα, όπως είναι γνωστό εκτός από τον διαγωνισμό για την «Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων  του νομού Αιτωλοακαρνανίας» τρέχουν σε όλη την Ελλάδα δώδεκα (12) Διαγωνισμοί για μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων με Σύμπραξη  Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα  (Σ.Δ.Ι.Τ.), όπως μπορείτε να δείτε και στον παρακάτω πίνακα.ΧΑΡΤΗΣ ΣΔΙΤ 2014

Στη Δυτική Μακεδονία, στην Πελοπόννησο και στις Σέρρες  οι διαγωνισμοί αυτοί βρίσκονται ένα βήμα πριν την υπογραφή συμβάσεων  με την ανακήρυξη προσωρινών αναδόχων. Σε εξέλιξη  είναι οι διαγωνισμοί σε Ηλεία και Αχαΐα, τέσσερις (4) διαγωνισμοί στην Αττική, καθώς και σε Ήπειρο, και  Αλεξανδρούπολη.

Με τις  Σ.Δ.Ι.Τ., διάρκειας καταρχήν 27 χρόνων, για να έχετε μια πιο σαφή εικόνα της διαδικασίας, η οποία ισχύει, ο Ιδιωτικός Φορέας Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.), που θα προκύψει από την Σύμπραξη του Δήμου Αγρινίου με την κοινοπραξία που θα αναλάβει τη μελέτη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση των μονάδων, θα αναλάβει επίσης όλες τις υποδομές και τις δραστηριότητες, είτε αυτές υπάρχουν, είτε τις νέες,  συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς ακόμη και της εξεύρεσης χώρων. Παίρνει στα χέρια του με άλλα λόγια ολόκληρο το σύστημα διαχείρισης. Δεν είναι τυχαίο που η  Αναθεώρηση του Εθνικού και των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης  Απορριμμάτων, όπως  και το σχέδιο για  την μείωση παραγωγής αποβλήτων πρόληψη, διαλογή στη πηγή, ανακύκλωση έχει νομοθετηθεί αν γίνουν μετά και αφού το «πανηγύρι» των εργολάβων τελειώσει.

Ανησυχητικό είναι επίσης ότι καμιά συζήτηση δεν γίνεται για τα άλλα απόβλητα όχι μόνο για τα ειδικά ρεύματα, επικίνδυνα, αλλά ούτε για απόβλητα  όπως  π.χ. των αγροτικών δραστηριοτήτων (ελαιοτριβεία,  μονάδες εκτροφής ζώων κ.λπ.) ή και τα υλικά κατεδάφισης.

Σε όλη την περιφέρεια της Δυτικής Ελλάδας, ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε ακόμα τα σκουπίδια μας, είναι ο χειρότερος που υπάρχει και δεν είναι άλλος από την ταφή. Το μόνο θετικό της δημιουργίας των ΧΥΤΑ στο νομό είναι, ότι αυτή η ταφή γίνεται με έναν οργανωμένο τρόπο. Η συγκεκριμένη μέθοδος όμως σε τίποτα δεν διαφέρει, περιβαλλοντικά τουλάχιστον, από τον τρόπο που έχει η «κακιά  νύφη», να «σπρώχνει» τα σκουπίδια κάτω από το κρεβάτι, μόνο και μόνο, για «να μην τα δει η πεθερά», σύμφωνα με την λαϊκή ρήση.

Σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2011, ο μόνιμος πληθυσμός της Δυτικής Ελλάδας ανέρχεται σε 679.796 κατοίκους ενώ το ΥΠΕΚΑ εμφανίζει για το 2011 διακόσιες ογδόντα έξι χιλιάδες περίπου τόνους παραγωγής σκουπιδιών (286.328 για την ακρίβεια). Από το σύνολο των παραπάνω σκουπιδιών, οι 88.789 τόνοι σύμφωνα με την ίδια πηγή παράγονται ανά έτος στην Αιτωλοακαρνανία.

Η δυναμικότητα του εργοστασίου της Στράτου σύμφωνα με τον σχεδιασμό είναι για απορρόφηση 110.000 τόνων σκουπιδιών και με την δέσμευση που υπάρχει στην συγκεκριμένη νομοθεσία για την παροχή ετήσιας ελάχιστης εγγυημένης ποσότητας  για κάθε συμβατικό έτος, κάθε χρόνο που η συνολική ποσότητα των Συμβατικών Αποβλήτων που παραδόθηκαν θα είναι μικρότερη από την ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα, η Αναθέτουσα Αρχή (Φο.Δ.Σ.Α./Περιφέρεια/Ο.Τ.Α.)  θα αποζημιώνει τον Ιδιωτικό Φορέα Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.), για απώλεια εσόδων από τρίτους, ατ οποία φυσικά θα καλείται να καταβάλει ο Δημότης μέσα από τα τέλη που θα πληρώνει στο Δήμο.

H «πίτα» της διαχείρισης των απορριμμάτων αγγίζει συνολικά τα 2,1 δισ. ευρώ και όπως ο καθένας αντιλαμβάνεται η μάχη των γιγάντων της ενέργειας αναμένεται σκληρή μέσα σε ένα πεδίο που θέλει την τοπική αυτοδιοίκηση εξαρτώμενη από τις κεντρικές πολιτικές. Ο αγώνας όμως, όπως ακούγεται σήμερα να λέγεται από πολλούς, μόλις τώρα άρχισε και σε αυτόν πρέπει να δηλώσουν όλοι τη θέση τους.