Αγρινιώτης διασώζει το αρχαιότερο γεφύρι της Ευρυτανίας

Πρωτοβουλία για το κοινό καλό και την ιστορία

Αγρινιώτης διασώζει το αρχαιότερο γεφύρι της Ευρυτανίας

Με πρωτοβουλία Αγρινιώτη ξεκίνησαν οι διαδικασίες ανάδειξης και διάσωσης του αρχαιότερου γεφυριού της Ευρυτανίας, του γεφυριού του Μανώλη, που χρονολογείται από το 1659.

Με πρωτοβουλία ενός αγρινιώτη που ζει και εργάζεται ανάμεσά μας, του κ Γρηγόρη Φέρρα, ξεκίνησε ο αγώνας για την διάσωση του αρχαιότερου πέτρινου γεφυριού του νομού Ευρυτανίας, του γεφυριού του Μανώλη, το οποίο χρονολογείται από το 1659. Η ενέργειες του κ Φέρρα ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2014, ενώ οι προσπάθειές του αμέσως καρποφόρησαν. Το πρώτο βήμα που έκανε, ήταν να δημιουργήσει ιστοσελίδα στο facebook με τον τίτλο «Σύλλογος Φίλων Γέφυρας Μανώλη», η οποία μέχρι στιγμής αριθμεί τρις χιλιάδες φίλους.

Μετά την μεγάλη κινητοποίηση που υπήρξε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόσο από Ευρυτάνες, όσο και από πολλούς έλληνες πολίτες και έλληνες του εξωτερικού, ο δήμος Αγράφων έστειλε επιστολή στην 24η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, που εδρεύει στην Λαμία για την διάσωση του γεφυριού. Κατόπιν, ενημερώθηκε η Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας, η οποία σε συνεργασία με την Εφορία Αρχαιοτήτων προχώρησε σε αυτοψία, ενώ δρομολογούνται και οι απαραίτητες γραφειοκρατικές διαδικασίες για την ανάδειξή του γεφυριού του Μανώλη. Την επιμέλεια των διαδικασιών, όπως μας διαβεβαιώνει ο κ Φέρρας, επιμελείται ο ίδιο ο Αντιπεριφερειάρχης Ευρυτανίας κ Άρης Τάσιος, μαζί με την υπεύθυνη της Εφορίας Αρχαιοτήτων κα Πόπη Κωνσταντίνου.

Σε πρώτη φάση, κάτι που είναι άμεσα εφικτό, είναι να γίνει η πρόχειρη μελέτη για την θεμελίωση του γεφυριού, καθώς επίσης και η θεμελίωση του. Οι εργασίες προς την κατεύθυνση αυτή πιθανότατα θα ξεκινήσουν το καλοκαίρι. Το γεφύρι, όλα αυτά τα χρόνια στέκεται σχεδόν αλώβητο, αν και είναι αντιμέτωπο με τα καιρικά φαινόμενα και τον Αγραφιώτη ποταμό, ο οποίος καθ όλη την διάρκεια του έτους, πλην τους καλοκαιρινούς μήνες, σκεπάζει με την στάθμη του νερού του όλο το ιστορικό γεφύρι, αφανίζοντας το κυριολεκτικά. Παράλληλα, από τον κ Φέρρα, ο οποίος συνεχίζει ακάθεκτος την προσπάθειά του για την ανάδειξη του γεφυριού του Μανώλη, ενημερώθηκε η ΔΕΗ για την όλη προσπάθειά και τις εξελίξεις, διότι το γεφύρι εμπίπτει στο υδροηλεκτρικό φράγμα των Κρεμαστών.

Επιπλέων, λόγω του ότι η Δυτική Ευρυτανία επλήγη από καιρικά φαινόμενα κατά τους προηγούμενους μήνες, εστάλη, με τον χαρακτηρισμό κατ επείγον, έγγραφο από την Εφορία Αρχαιοτήτων στο Υπουργείο Πολιτισμού για την επίσπευση των διαδικασιών. Στην παρούσα φάση, αναμένουν να πέσει η στάθμη των νερών, ώστε να έρθουν οι μηχανικοί του υπουργείου και να λάβουν δράση. Σε δεύτερη φάση, η στόχευση είναι να υλοποιηθεί η κύρια μελέτη για την συστηματική και καθολική συντήρηση και διατήρηση του γεφυριού.

Η αφορμή για όλο αυτό το εγχείρημα του κ Γρηγόρη Φέρρα, ξεκίνησε βλέποντας να γίνεται η ασφαλτόστρωση του δρόμου προς το Γεφύρι του Μανώλη, χωρίς όμως να υπάρχει μέριμνα για το γεφύρι. Στη εικόνα αυτή και με την σκέψη του στην ανάδειξη και την αξιοποίηση του γεφυριού, τρέφοντας επίσης μεγάλη αγάπη για τον τόπο καταγωγής της μητρός του, που είναι η περιοχή της γέφυρας του Μανώλη, ξεκίνησε την όλη διαδικασία και τον αγώνα που μέχρι στιγμής αποδίδει προς όφελος του κοινού καλού της Δυτικής Ευρυτανίας και της ευρύτερης περιοχής της Φραγκίστας που μάλιστα είναι και το ιστορικό και εντελώς ανεκμετάλλευτο γεφύρι του Μανώλη.

Σύμφωνα με το info-karpenisi.gr το Γεφύρι του Μανώλη βρίσκεται σε απόσταση 50χλμ από το Καρπενήσι, είναι έργο του 17ο αιώνα και συγκεκριμένα του 1659, όπως δηλώνει και η επιγραφή του «ΕΚΤΙΣΘΗ ΤΟ 1659, ΟΙ ΚΤΗΤΟΡΕΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΙ ΜΑΝΩΛΗΣ». Πρόκειται για ένα πέτρινο μονοτοξοτό γεφύρι διαμέτρου περίπου 30 μέτρων, ένα πραγματικό αριστούργημα της λαϊκής αρχιτεκτονικής.

Σύμφωνα με την παράδοση, το γεφύρι πήρε το όνομα του από τον Ηπειρώτη χτίστη Μανώλη Χρυσιώτη, ο οποίος είχε εγκατασταθεί στο χωριό Δάφνη (Κουφάλα), όπου ζούσε με την γυναίκα του την Παρασκευή. Το ζευγάρι δεν μπορούσε να αποκτήσει απογόνους, γι’ αυτό το λόγο τρία μεγάλα έργα του παραλληλίζονται ως παιδιά του, ως αγόρι το γεφύρι και ως κόρες του οι εκκλησίες της Αγ. Παρασκευής στη Χρύσω και της Αγ. Παρασκευή στα Βραγγιανά.

Το γεφύρι του Μανώλη ήταν για περίπου 300 χρόνια το μοναδικό πέρασμα που ένωνε τις δύο όχθες του ποταμού Αγραφιώτη. Το 1964 όμως με την κατασκευή του φράγματος των Κρεμαστών που δημιούργησε και την ομώνυμη τεχνητή λίμνη πλήθος αξιόλογων χτισμάτων χάθηκαν κάτω από τα νερά της. Το γεφύρι όμως του Μανώλη δεν είχε ακριβώς την ίδια τύχη, ανάλογα με την στάθμη των νερών τις λίμνης αυτό πότε εξαφανίζεται και πότε εμφανίζεται ξανά σταδιακά.

Ο επισκέπτης μπορεί να το θαυμάσει από τον Ιούλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο ή και τον Οκτώβρη, ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και τις χιονοπτώσεις στα βουνά κατά την διάρκεια του έτους. Αποτελεί ένα μικρό θαύμα που στέκεται όρθιο, παρά τις φυσικές αντιξοότητες κάτω από τα νερά της λίμνης.

Κων/νος Χονδρός