Ολοκλήρωση του έργου CESAPO που αφορά στην παρακολούθηση και αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πόλεις λιμάνια

Συνέντευξη τύπου στα πλαίσια ολοκλήρωσης της υλοποίησης του έργου CESAPO «Contribution of Emission Sources on the Air quality of the Pοrt-cities in Greece and Italy» (Συμβολή των πηγών εκπομπής στην ποιότητα του αέρα των πόλεων-λιμανιών σε Ελλάδα και Ιταλία) πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Εταιρία Π.Δ.Ε. συμμετέχει στο εταιρικό σχήμα του έργου στο οποίο επικεφαλής εταίρος είναι το Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Πανεπιστημίου Πατρών ενώ οι Ιταλοί εταίροι είναι το Ινστιτούτο Ατμοσφαιρικών Επιστημών και Κλίματος ISAC-CNR (Lecce), το Πανεπιστήμιο Salento (Lecce) και o Περιφερειακός Περιβαλλοντικός Οργανισμός Πρόληψης και Προστασίας Απουλίας ARPA (Bari). Οι πόροι του έργου προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) (Πρόγραμμα Εδαφικής Συνεργασίας Ελλάδα – Ιταλία 2007 – 2013) και από εθνική συμμετοχή της Ελλάδας και της Ιταλίας.
Ο Αν. Καθ. του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Αθ. Αργυρίου, Συντονιστής του Έργου, αναφέρθηκε στους γενικούς στόχους του έργου CESAPO, δηλαδή στην προσπάθεια ποσοτικοποίησης της συμβολής των πηγών εκπομπής ατμοσφαιρικών ρύπων των πόλεων με λιμένες, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και τις δραστηριότητες του λιμένα και στη σύνδεση των επιστημονικών αποτελεσμάτων με προτεινόμενες ολοκληρωμένες δράσεις για την αειφόρο αστική ανάπτυξη στην περιοχή της Μεσογείου. Οι δράσεις βασίζονται και υποστηρίζουν την εφαρμογή των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών νόμων.
Το έργο εστίασε σε δύο σημαντικές πόλεις – λιμάνια, την Πάτρα στην Ελλάδα και το Μπρίντιζι στην Ιταλία. Ο κ. Αργυρίου σε συνεργασία με την κα Α. Πούπκου, επιστημονική συνεργάτη του Παν. Πατρών, παρουσίασαν στη συνέχεια τους ειδικούς στόχους στο έργου οι οποίοι επιγραμματικά μπορούν να απαριθμηθούν ως ακολούθως:
1) Τεκμηρίωση των επιπέδων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Πάτρα και στο Μπρίντιζι, με έμφαση στα αερολύματα, μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης αιχμής η οποία θα συνδέoντας τις μετρήσεις πεδίου με προσομοιώσεις εξελιγμένων αριθμητικών προτύπων.
2) Η χρησιμοποίηση δύο πειραματικών εκστρατειών μετρήσεων και τα αποτελέσματα φωτοχημικών προτύπων ώστε να εκτιμηθεί η συμμετοχή της κάθε πηγής ρύπανσης.
3) Ο εντοπισμός της σχετικής συμβολής των πηγών ρύπανσης στην ποιότητα του αέρα των αστικών κέντρων και ειδικότερα η αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ρύπων που προέρχονται από τις θαλάσσιες μεταφορές και τις λοιπές δραστηριότητες εντός των λιμένων.
4) Η μελέτη περιπτώσεων στην ποιότητα του αέρα διαφόρων σεναρίων ανάπτυξης κάθε πόλης ώστε να υποστηριχθούν οι στρατηγικές αποφάσεις των αρχών όσον αφορά την αειφόρο ανάπτυξη και διαχείριση του περιβάλλοντος.
5) Η προμήθεια και λειτουργία ενός οργάνου μετρήσεων για την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας.
6) Η διάχυση και ανταλλαγή γνώσεων, εμπειριών και εργαλείων μεταξύ των εταίρων του έργου.
7) Η θέσπιση ενός δικτύου επικοινωνίας μεταξύ των τοπικών και περιβαλλοντικών αρχών, των ερευνητικών ιδρυμάτων και του κοινού των δύο περιοχών.
Στην ιδιαίτερη σημασία του έργου CESAPO στην προσπάθεια της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και των αρμόδιων υπηρεσιών της για τη βελτίωση της ποιότητας της ατμόσφαιρας στην πόλη της Πάτρας αναφέρθηκε ο κ. Τζαμαλούκας, υπεύθυνος της ομάδας έργου της Π.Δ.Ε. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι το έργο CESAPO ευθυγραμμίζεται με την στρατηγική της Περιφέρειας στο πλαίσιο δημιουργίας της Μακροπεριφέρειας «Αδριατικής – Ιονίου» (EUSAIR).
Με τους πόρους του έργου CESAPO, η Περιφέρεια προμηθεύτηκε έναν ακόμη σταθμό τελευταίας τεχνολογίας καταγραφής της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ο οποίος διαθέτει δυνατότητες επεκτασιμότητας για καταγραφή και μετεωρολογικών δεδομένων. Ο εν λόγω σταθμός, σε συνδυασμό με τους δύο υπάρχοντες σταθμούς, παρέχει σημαντικά δεδομένα για την ποιότητα του αέρα στην Πάτρα και θα αποτελέσει ένα σημαντικότατο εργαλείο στην περιβαλλοντική πολιτική της ΠΔΕ και στην αντιμετώπιση περιστατικών υψηλής επικινδυνότητας. Στα πλεονεκτήματα του σταθμού, ο οποίος όπως είναι αντιληπτό, δεν περιορίζεται στην καταγραφή των ρύπων που προέρχονται από το λιμάνι και μόνο, συγκαταλέγεται και η σχετικά εύκολη μετεγκατάστασή του όταν και όπου κριθεί σκόπιμο.
Τέλος, με την ευκαιρία της ολοκλήρωσης του έργου, ο κ. Τζαμαλούκας ευχαρίστησε για την άψογη συνεργασία τον συντονιστή του έργου Αν. Καθ. κ. Αργυρίου καθώς και τους Ιταλούς εταίρους δηλώνοντας την διαθεσιμότητα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας ενόψει μελλοντικών συνεργασιών.
Εκ μέρους των Ιταλών εταίρων στη συνέντευξη τύπου παρευρέθησαν οι κ.κ. Daniele Contini, Ερευνητής Εθνικού Κέντρου Ερευνών Ιταλίας και Roberto Giua, Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Υπηρεσίας Περιφέρειας Puglia.
Ο κ.κ. Contini και Giua αναφέρθηκαν στην συμβολή του έργου στον καταρτισμό μιας στρατηγικής για την περιβαλλοντική διαχείριση των λιμανιών. Στην συνέχεια παρουσίασαν αποτελέσματα των μετρήσεων στο λιμάνι και την πόλη του Μπρίντιζι. Πιο συγκεκριμένα η καταγραφή των ρύπων έδειξε επιβάρυνση του λιμανιού σε ποσοστό 16% για τα αιωρούμενα σωματίδια, 12% για το SO2, και 9% για τις εκπομπές NOx σε επίπεδο πόλης.
Οι μετρήσεις συνολικά έδωσαν μια μέση κύρια συμβολή της κίνησης των πλοίων και των συναφών δραστηριοτήτων που συνδέονται με το λιμάνι σε ποσοστό 9,3% για τα σωματίδια PM2.5, και 39% στις αριθμητικές συγκεντρώσεις σωματιδίων. Τα αποτελέσματα των αριθμητικών μοντέλων κατέδειξαν το σημαντικό ρόλο της εποχικότητας στη συμβολή των εκπομπών από τα πλοία στην ποιότητα του αέρα, με τις καλοκαιρινές συγκεντρώσεις να είναι υψηλότερες από εκείνες του χειμώνα και συμβολή έως και 40% για το ΝΟx. Τέλος διαπιστώθηκε ότι η περιοχή του λιμένα και η βιομηχανική ζώνη επηρεάζει τη συνολική συγκέντρωση PAH κατά 56% (μέσος όρος).Με τη σειρά τους ευχαρίστησαν τους εταίρους για την πολύ καλή συνεργασία και την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου.
Η συνέντευξη τύπου παραχωρήθηκε στο περιθώριο της συναντήσεων μεταξύ εκπροσώπων επιστημονικών, περιβαλλοντικών και λιμενικών φορέων Ελλάδας και Ιταλίας κατά τις οποίες η κα Πούπκου παρουσίασε τον Οδηγό Καλών Πρακτικών ο οποίος δημιουργήθηκε στα πλαίσια του έργου και αποτέλεσε τη βάση εποικοδομητικής συζήτησης και εξαγωγής πολύτιμων συμπερασμάτων.