Το σπίτι του Παλαμά στην Πάτρα γίνεται μουσείο

Οι στίχοι είναι του Κωστή Παλαμά και αναφέρεται στο σπίτι που γεννήθηκε, σε αυτό της οδό Κορίνθου, κοντά στην Κολοκοτρώνη, το οποίο αυτή την περίοδο ανακατασκευάζεται προκειμένου να λειτουργήσει ως μουσείο . Οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθούν στο πρώτο τρίμηνο του 2016.
Όπως εξηγεί στο thebest.gr o ζωγράφος Γιάννης Λιβαθινός που συγκαταλέγεται σε αυτούς που έκαναν προσπάθειες ώστε το σπίτι να διασωθεί και να μείνει στην πόλη, στον πρώτο όροφο θα διατηρηθούν τα δωμάτια ως έχουν. «Η κρεβατοκάμαρα που γεννήθηκε ο Παλαμάς, τα παιδικά δωμάτια, το σαλόνι απ΄’ το οποίο ο Παλαμάς έλεγε έβγαινα κι έβλεπα τα φοβερό λιμάνι και μπροστά την πλατεία Αμαλίας (έτσι λεγόταν η πλατεία Όλγας) θα διατηρηθούν και στο ισόγειο θα λειτουργήσει χώρος για έκθεση βιβλίων και τη φιλοξενία εκδηλώσεων».

Μάλιστα στο σπίτι θα τοποθετηθούν έπιπλα του ίδιου του σπιτιού και προσωπικά αντικείμενα του ποιητή . Κάποια εξ αυτών έχει στην κατοχή του ο Γιάννης Λιβαθινός, τα οποία και θα δωρίσει, όπως τα γυαλιά του ,το ρολόι του, τη λάμπα πετρελαίου που χρησιμοποιούσε κι ένα βιβλίο από τα βιβλιοθήκη του.
«Το 1968 ήμουνα στρατιώτης στο Χαϊδάρι κι έψαχνα να βρω το σπίτι στο οποίο πέθανε ο Κωστής Παλαμάς. Κατά τύχη ρώτησα μια γειτόνισσα και μου είπε ότι πήγαινε και του καθάρισε το σπίτι. Επειδή δεν είχε λεφτά ο ποιητής να την πληρώσει, της έδινε διάφορα πράγματα. Τη λάμπα του, τα βιβλία του, το ρολόι του κ.α. Εγώ την παρακάλεσα, κλαίγοντας σχεδόν να μου τα δώσει εξηγώντας της ότι σκοπός είναι να γίνει το σπίτι του στην Πάτρα μουσείο και να εκτίθενται εκεί. Τα πήρα με κάτι οικονομίες που είχα, συμβολικά. Τα μόνα που δεν κατάφερα να πάρω ήταν τρία ποιήματα που της είχε γράψει και είναι ανέκδοτα. Σήμερα θα είχαν μεγάλη αξία».
Ο κ. Λιβαθινός θα τα χαρίσει στο μουσείο και καλεί όποιον έχει στην κατοχή του έπιπλα από το σπίτι ή αντικείμενα του ποιητή να τα δώσει για τις ανάγκες του μουσείου.
Το σπίτι αγόρασε ο Πατρινής καταγωγής Θανάσης Στεφανόπουλος . «Πριν 5 χρόνια είχε έρθει μια Ελληνοαμερικανή από την Καλιφόρνια η Πέγκυ Στεφανοπούλου , στις ανιψιές της. Είχαν έρθει εδώ στο εργαστήρι μου για να πάρουν κάποιες εικόνες και πίνακες. Είχα φτιάξει και το πορτρέτο του Παλαμά. Ήθελε κι αυτό για τον άνδρα της που αγαπά πολύ τον Παλαμά. Της είπα για το σπίτι. Μετά από δύο μήνες ήρθε ο σύζυγός της, είδε εξωτερικά το σπίτι και δρομολογήθηκε η διαδικασία αγοράς. Την επόμενη φορά το είδε και εσωτερικά. Συγκινήθηκε τόσο πολύ, που μου είπε αμέσως πάμε να κάνω τα συμβόλαια. Το σπίτι , προβλέπεται μέσω των συμβολαίων ότι και οι απόγονοι του ιδιοκτήτη δεν θα έχουν δικαίωμα να το πουλήσουν, ούτε να του αλλάξουν χρήση, παρά να επιτηρούν τη λειτουργία του ως μουσείου. Το αφήνει δωρεά στην πόλη.» εξηγεί ο κ. Λιβαθινός».
Η ιστορία του σπιτιού
Ο Γιάννης Λιβαθινός αναφέρεται στην ιστορία του σπιτιού του Παλαμά στην Πάτρα. «Η μητέρα του Παλαμά λεγόταν Πηνελόπη και ήταν κόρη του Κωστή Πεταλά, εμπόρου από την Πάτρα. Ήταν κατά το ήμισυ Πατρινός από την πλευρά της μητέρας του και ο πατέρας του έζησε στην Αχαϊκή πρωτεύουσα 35 χρόνια. Ήταν ανώτερος δικαστής και διορίστηκε στην Πάτρα. Αυτό το σπίτι ανήκε στον παππού του Παλαμά από την πλευρά της μητέρας του. Βρήκα πρόσφατα τα συμβόλαια του σπιτιού. Το σπίτι χτίστηκε το 1838, αλλά δεν ήταν εξαρχής ιδιοκτήτης του ο παππούς του Παλαμά. Έχει περάσει από τέσσερις ιδιοκτήτες.
Το σπίτι αυτό αποτέλεσε το πρώτο Παρθεναγωγείο που λειτούργησε στην πόλη με πρώτη διευθύντρια την Παυλίνα Μπορέλι. Αυτή μετά από λίγα χρόνια έφερε τον μουσικό Σεράο, προκειμένου να διδάξει. Τον παντρεύτηκε και γι΄αυτό σε αυτό το σπίτι γεννήθηκε η Ματθίλδη Σεράο,(συγγραφέας και δημοσιογράφος) το 1856, τρία χρόνια πριν τη γέννηση του Κωστή Παλαμά.Και οι δύο γεννήθηκαν στο ίδιο δωμάτιο.Το σπίτι περνά στον παππού του Παλαμά Κωστή Πεταλά, από τον οποίο πήρε το μικρό του όνομα, ως δευτερότοκος γιος, το 1857».
Στο σπίτι της οδού Κορίνθου ο Παλαμάς έζησε μέχρι τα 7-8 χρόνια του. Τότε πεθαίνει η μητέρα του και μετά από 40 μέρες πεθαίνει ο πατέρας του», αφηγείται ο κ. Λιβαθινός.
«Μείναμε τρία ορφανά παιδιά. Ο Χρήστος που ήταν δέκα χρόνια μεγαλύτερος, ο Κωστής και ο Νικόλας. Για ένα διάστημα μένανε με τη γιαγιά τους. Στη συνέχεια ήρθε η αδερφή της μητέρας τους από την Τεργέστη, με τα παιδιά της κι έμειναν εδώ. Αυτό αναφέρει ο ποιητής στο ποίημά του «το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι.Εννοεί ότι ληρθαν οι ξένοι κι άρχισαν να πουλούν τα έπιπλα. Μετά από 5-6 μήνες έπρεπε να πάνε στο Μεσολόγγι τα δύο μεγαλύτερα παιδιά, που ήταν ο θείος τους για να τελειώσουν το σχολείο. Ο Παλαμάς τέλειωσε το Γυμνάσιο εκεί Τον μικρότερο αδερφό τους τον πήρε η θεία τους στην Τεργέστη. Ο ποιητής επέστρεψε στην Πάτρα στα 25 με 16 χρόνια του για να δει το σπίτι και να βρει τον τάφο της μητέρας του, που ήταν όπως και του πατέρα του στο νεκροταφείο, πίσω από τον παλιό Άγιο Ανδρέα. Το νέο νεκροταφείο έγινε το 1872 και οι τάφοι μεταφέρθηκαν εκεί. Επειδή ο Παλαμάς δεν είχε κανέναν βρήκε τους τάφους διαλυμένους. Γι΄αυτό και το πρώτο δίστηλο που έγραψε ήταν «Βρήκα τον τάφο αδειανό τα κόκκαλα σπαρμένα».
Ελευθερία Μακρυγένη
πηγή: thebest.gr