ΔΝΤ: Αναποτελεσματικός ο κόφτης – Απιαστο το πλεόνασμα

Στη δημοσιότητα έδωσε το ΔΝΤ την έκθεση του για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, ζητώντας από τους ευρωπαίους προκαταβολική και χωρίς όρους ελάφρυνση χρέους, ένα μόλις εικοσιτετράωρο πριν την κρίσιμη συνεδρίαση του Eurogroup για το ελληνικό ζήτημα. Ειδικότερα, το Ταμείο ζητά την ολοκλήρωση της ελάφρυνσης πριν το τέλος του προγράμματος. Κάτι τέτοιο θα έστελνε ένα σημαντικό σήμα προς τις αγορές για τη δέσμευση των ευρωπαίων εταίρων να εκπληρώσουν όλα τα στοιχεία της αναδιάρθρωσης.

Όπως αναφέρουν οι FT και το protothema.gr, στην πρώτη επίσημη ανάλυση του για το ελληνικό χρέος από το καλοκαίρι, το ΔΝΤ αναφέρει πως θα πρέπει να γίνουν παραχωρήσεις προς την Ελλάδα αναφορικά με τα δάνειά της, μέσω αναβολής πληρωμών, σταθερών επιτοκίων και επιμήκυνσης ωριμάνσεων.

Μια ουσιαστική αναδιάταξη (reprofiling) των ευρωπαϊκών δανείων προς την Ελλάδα είναι αναγκαία, αναφέρει το Ταμείο.

Το Ταμείο πιέζει στην έκθεση για πιο δραστικά μέτρα, όπως η αναδιάρθρωση του ενός τρίτου των επίσημων δανείων στο τέλος κάθε χρονιάς ως το 2018.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Ταμείου, χωρίς τέτοιου είδους μέτρα, το χρέος της χώρας που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο 180% του ΑΕΠ θα φτάσει το 250% του ΑΕΠ το 2060. Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες θα εκτιναχτούν στο 60% του ΑΕΠ, τρεις φορές πάνω από το ανώτατο όριο που διασφαλίζει την βιωσιμότητα του χρέους.

Στην ίδια έκθεση, το ΔΝΤ εμφανίζεται για ακόμη μία φορά επιφυλακτικό ως προς την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του προγράμματος. Για να πιαστεί πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ απαιτείται «ηρωϊκή» προσπάθεια αναφέρει το Ταμείο και προσθέτει πως ο «κόφτης» δεν αποτελεί αποτελεσματικό αντίδοτο στις στέρεες μεταρρυθμίσεις.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην έκθεσή του ΔΝΤ, όταν επετεύχθη ένα μικρό πρωτογενές πλεόνασμα το 2013 αποδείχτηκε βραχύβιο διότι δυο συνεχόμενες κυβερνήσεις έσπευσαν να πιέσουν για να το ξοδέψουν.

Τέλος, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για τις τράπεζες, τονίζοντας ότι ενδεχομένως να χρειαστούν και νέα ανακεφαλαιοποίηση ύψους 10 δισ. Τέλος, θεωρεί ότι και οι στόχοι του Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων είναι υψηλοί, υπολογίζοντας μόλις 5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2015-2030.

Δείτε όλο το κείμενο της έκθεσης του ΔΝΤ εδώ

Τα βασικά σημεία της έκθεσης

Το ελληνικό δημόσιο χρέος θεωρήθηκε βιώσιμο, αλλά όχι με υψηλές πιθανότητες να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, όταν το πρόγραμμα υιοθετήθηκε το 2010. Η βαθύτερη από το αναμενόμενο ύφεση οδήγησε στην ανάγκη για ελάφρυνση χρέους το 2011-2012 για να διατηρηθεί η προοπτική της αποκατάστασης της βιωσιμότητας. Ωστόσο σοβαρά προβλήματα εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων προκάλεσαν βαθιά επιδείνωση της βιωσιμότητας, δημιουργώντας νέες αμφιβολίες για τον ρεαλισμό των προβλέψεων που έγιναν από τα μέσα του 2014 κι έπειτα, αναφέρει το Ταμείο και προσθέτει:

Οι ελπίδες για ευρύτερη στήριξη του προγράμματος από τις πολιτικές δυνάμεις δεν επιβεβαιώθηκαν και υπήρξαν σοβαρά προβλήματα εφαρμογής προκαλώντας καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των αξιολογήσεων. Ακόμα κι αν με ηρωϊκές προσπάθειες η Ελλάδα θα μπορούσε να διατηρήσει προσωρινά τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για πρωτογενές πλεόνασμα, είναι εξαιρετικά απίθανο να παραμείνει συνεπής σε αυτόν τον στόχο. Η ανάλυση βιωσιμότητας του ΔΝΤ είναι βασισμένη σε πρωτογενή πλεονάσματα του ύψους 1.5% του ΑΕΠ, παρότι ακόμα κι αυτός ο στόχος παραμένει φιλόδοξος αν δεν συνδυαστεί με δυναμικότερες μεταρρυθμίσεις και λύσεις από τους θεσμούς σε Ελλάδα και Ευρώπη. Τα κλιμάκια του ΔΝΤ θεωρούν ότι οι στόχοι του αναθεωρημένου προγράμματος παραμένουν αρκετά φιλόδοξοι. Για το ΔΝΤ οι στόχοι βιωσιμότητας που συμφωνήθηκαν το 2012 δεν έχουν πλέον περιεχόμενο και πρέπει να αναθεωρηθούν.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ το ελληνικό χρέος θα αυξηθεί στο 174% του ΑΕΠ το 2020 και στο του 167% το 2022 αντί του στόχου για 120 % του ΑΕΠ που είχε τεθεί σε συνάρτηση με το ίδιο σημείο χρονικής αναφοράς.

Το ΔΝΤ μεταξύ των λύσεων που προτείνει για να τιθασευτεί το ελληνικό χρέος, είναι η παράταση των ωριμάνσεων των δανείων, αναβολή των πληρωμών των δανείων, και πάγωμα των επιτοκίων.

Τα δύο σενάρια για το ελληνικό χρέος

Το Ταμείο παίρνει το θετικό και αρνητικό σενάριο: το θετικό στο οποίο περιλαμβάνεται η ισχυρή εφαρμογή των πολτικών, με ανάπτυξη περίπου στο 1,5% και χωρίς πρόσθετη ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, σε συνδυασμό με τις προτάσεις για την ελάφρυνση του χρέος.

Και το αρνητικό, σύμφωνα με το οποίο αδύναμη εφαρμογή των πολτικών, χαμηλότερη ανάπτυξη και χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα στο 1%. Στην περιπτωση επιβεβαίωσης του αρνητικού σεναρίου, η ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης θα είναι βέβαιη κατά το ΔΝΤ. Σε μία τέτοια περίπτωση για να επιτευχθεί η βιωσιμότητα του χρέους θα πρέπει τα δάνεια του ESM προς την Ελλάδα να περιοριστούν σε μηδενικό επιτόκιο από τα ήδη υπάρχοντα χαμηλά επίπεδα μέχρι το 2050.

Το ΔΝΤ τονίζει στην έκθεση του ότι τα ρίσκα για την επιβεβαίωση ενός τέτοιου αρνητικού σεναρίου για την Ελλάδα είναι πολλά.

Τι ζητά το ΔΝΤ από τους ευρωπαίους

Για το ΔΝΤ, η εφαρμογή της ελάφρυνσης χρέους θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος της περιόδου του τρέχοντος προγράμματος, ζητώντας παράλληλα μία εκ των προτέρων κίνηση προς αυτήν την κατεύθυνση από τους Ευρωπαίους για να δοθεί ένα θετικό σήμα στις αγορές. Το Ταμείο σημειώνει ότι η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ εδράζεται στην δημιουργία εμποστοσύνης και καλεί την Ευρώπη εν όψει και του επερχόμενου Eurogroup σε δράσεις:

Βραχυπρόθεσμες: η χορήγηση της δόσης του ESM προς την Ελλάδα με βάσει τους νέους όρους για την ελάφρυνση χρέους που ζητάει το ΔΝΤ

Μεσοπρόθεσμες: το πάγωμα των επιτοκίων και η αναβολή των πληρωμών με επέκταση της ωριμότητας των δανείων πρέπει να εφαρμοστούν κατά την διάρκεια του προγράμματος. Το ΔΝΤ προτείνει στο τέλος κάθε χρονιάς επιτυχημένης εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων από την Αθήνα, να δίνεται ένα μέρος της ελάφρυνσης χρέους.

Μακροπρόθεσμες: σύσταση ειδικού αυτοματοποιημένου μηχανισμού ελάφρυνσης του χρέους που θα συνδέει τις μελλοντικές αποπληρωμές του χρέους με εξωγενής παράγοντες.

Στην έκθεσή του το ΔΝΤ μιλάει για πρωτόγνωρη βοήθεια που έχει δεχθεί μία χώρα μέλος της Ευρωζώνης όπως έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας.