«Μυρίζει» ο ΧΥΤΑ – Όσα πρέπει να ξέρετε για τo θάψιμο των σκουπιδιών σας

Σε μια διαθέσιμη έκταση 347 στρέμματα. στη θέση Μονοδέντρι του Δήμου Στράτου κατασκευάστηκε για να εξυπηρετεί τις ανάγκες διάθεσης των αστικών στερεών αποβλήτων που παράγονται στη 2η διαχειριστική ενότητα του νομού της Αιτωλοακαρνανίας,ο Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων της περιοχής μας.

Έρευνα Κείμενο Τηλιγάδας Λευτέρης

Η δεύτερη αυτή διαχειριστική ενότητα αποτελούνταν από τους τότε Δήμους Αγγελοκάστρου, Αγρίνιου, Αρακύνθου, Αμφιλοχίας, Θέρµου, Ινάχου, Μακρυνείας,Νεάπολης, Παναιτωλικού, Παραβόλας, Παρακαµπυλίων, Στράτου και την δημοτική ενότητα Φυτειών του Δήμου Ξηρομέρου.

Το έργο της κατασκευής

Φορέας υλοποίησης του έργου ήταν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αιτωλοακαρνανίας με πηγή χρηματοδότησης το Ταμείο Συνοχής και το ποσό της σύμβασης, που υπογράφτηκε στις 21 Μαρτίου του 2007 ήταν 7.769.213 ευρώ. Το γήπεδο κατασκευής του ΧΥΤΑ ήταν 125 στρέμματα και από αυτά κατά την πρώτη φάση χρησιμοποιήθηκαντα 50 στρέμματαενώ η διάρκεια των έργων που υλοποιήθηκε είναι τα επτά χρόνια, µε εκτιμώμενη ετήσια δυναμικότητα αστικών απορριγμάτων 52.000 τόνους /έτος[1] και εξυπηρετούμενο πληθυσμό 107.051 κατοίκους.
Μέχρι την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2009, όπως πληροφορούμαστε από δελτίο τύπου που εξέδωσε το γραφείο τύπου της νομαρχίας, είχε κατασκευαστεί το 95% των έργων που προέβλεπε η συγκεκριμένη εργολαβία της κατασκευής και αυτά ήταν τα παρακάτω: Το κτίριο διοίκησης ,το συνεργείο και το πλυντήριο οχημάτων, η περιμετρική οδοποιία με τα έργα υποδομής της, οι κτιριακές εγκαταστάσεις επεξεργασίας των στραγγισμάτων (δεξαμενή βιοαντιδραστήρων, δεξαμενή εξισορρόπησης στραγγισμάτων, κτήριο ενέργειας και χημικών, η δεξαμενή ομογενοποίησης, κτίριο αφυδάτωσης και μηχανικής πάχυνσης καθώς και η δεξαμενή άρδευσης –πυρόσβεσης, η στεγάνωση των κυττάρων, τα έργα διαχείρισης βιοαερίου, τα έργα εισόδου, η γεφυροπλάστιγγα, η δεξαμενή έκλυσης τροχών, η πύλη εισόδου και η περίφραξη. Επίσης είχε ολοκληρωθεί ο Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων του Θέρμου και με την έναρξη της λειτουργίας του αναμενόταν να ολοκληρωθεί και η αποκατάσταση της χωματερής

Η δοκιμαστική λειτουργία

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η κοινοπραξία στην επιστολής της «η δοκιμαστική λειτουργία του ΧΥΤΑ ξεκίνησε την 1 Ιανουαρίου του 2010 και ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου του 2010. Προβλέπονταν», υποστηρίζει η κοινοπραξία,«να πραγματοποιηθεί με μηχανήματα που θα διέθετε ο Σύνδεσμος. Επειδή δεν διέθεσε ποτέ τα μηχανήματα που απαιτούνταν, η κοινοπραξία κατασκευής διέθεσε με δικές της δαπάνες συνολικά εφτά μηχανήματα για να πραγματοποιηθεί η δοκιμαστική λειτουργία χωρίς ποτέ να αποζημιωθεί. Οι σταλίεςκαι η χρήση των μη αποζημιωμένων μηχανημάτων για ένα χρόνο ανέρχεται περίπου στο ποσό των 112.000,00 ευρώ σύμφωνα με τα εγκεκριμένα τιμολόγια του ΥΠΕΧΩΔΕ που δεν πληρώθηκαν ποτέ».

Η κανονική λειτουργία του ΧΥΤΑ Στράτου

Από το πρακτικό της 1ης Συνεδρίασης του 2011 μαθαίνουμε[2] ότι στις 21 Ιουνίου του 2010 ημέρα ΔΕΥΤΕΡΑ, «λόγω του κατεπείγοντοςκλεισίματος του ΧΑΔΑ Αχελώου», όπως αναφέρεται σ’ αυτή,«μετά τις καταδικαστικές αποφάσεις γιατην λειτουργία του, και για λόγους υγείας και ασφάλειας των πολιτών τηςπεριοχής και σύμφωνα με την υπ. αριθμ. 20/2010απόφαση του Δ.Σ. του Συνδέσμου», η παραπάνω κοινοπραξία ΟΡΙΣΤΗΚΕ να ξεκινήσει την κανονική λειτουργία του Χ.Υ.Τ.Α. με αποφασισμένη δαπάνη για την συγκεκριμένη υπηρεσία 29 ευρώ/τόνο.

Ερωτήματα (Ενότητα πρώτη)

Με βάση τα όσα υποστηρίζει παραπάνω η κοινοπραξία για την δοκιμαστική λειτουργία του ΧΥΤΑ, τα όσα αναφέρει το παραπάνω πρακτικό του Δ.Σ. του Συνδέσμου, την απαίτηση της κοινοπραξίας να της καταβληθούν οφειλές 96.797,79 ευρώ για χρήση των μηχανημάτων της από 21/6/2010 έως 31/8/2010 η οποία απορρίφθηκε από το Δ.Σ. του συνδέσμου τον Ιούνιο του 2011, την αναγνωρισμένη από τον Σύνδεσμο δαπάνη των 615.702,25 ευρώ προς την κοινοπραξία από τον Σεπτέμβριο του 2010 έως τον Ιούνιου του 2011, αλλά και από τον ισχυρισμό της κοινοπραξίας στην ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΤΕΥΧΩΝ ΔΗΜΟΠΡΑΤΗΣΗΣ, που μας απέστειλε, ότι η συμβατική της υποχρέωση αφορούσε την δοκιμαστική μόνο λειτουργία του βιολογικού, προκύπτουν τα παρακάτω ερωτήματα, τα οποία θεωρούμε πως η Εκτελεστική Επιτροπή του Συνδέσμου για λόγου διαφάνειας να απαντήσει:
Βάση ποιας λογικής ξεκίνησε η κανονική λειτουργία του ΧΥΤΑ χωρίς να σταματήσει η δοκιμαστική λειτουργία;
Πως είναι δυνατόν να υπάρξει δοκιμαστική λειτουργία του βιολογικού του ΧΥΤΑ, χωρίς να προβλέπεται η συνολική λειτουργία του ΧΥΤΑ;
Πόσα χρήματα εισέπραξε η κοινοπραξία για την δοκιμαστική λειτουργία, πόσα προβλέπονταν να λάβει από την σύμβαση του έργου γι’ αυτή, αλλά και ποια ήταν η δαπάνη της λειτουργίας του ΧΥΤΑ από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 2010;

Διπλό τιμολόγιο

Από το πρακτικό 1ης συνεδρίασης του 2011μαθαίνουμε ότι «με την υπ. αριθμ. 7/2011 απόφαση του Δ.Σ του Συνδέσμου αποφασίστηκε η αλλαγή των όρων της σύμβασης της παραπάνω κοινοπραξίας ΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ-Ν.ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΤΕ –ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΤΕΕ με το Σύνδεσμο μας από 30 ευρώ/τόνο (ως αμοιβή του εργολάβου) σε 19 ευρώ/τόνο» (!;) «συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.».
Στο σκεπτικό επίσης της ίδιας απόφασης διαβάζουμε ότι σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παναγιώτης Τζαμαλής η μείωση της τιμής πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με νεώτερο έγγραφο της κοινοπραξίας. Γράφει συγκεκριμένα: Για το 1ο Θέμα ο Πρόεδρος είπε ότι η σύμβαση της εταιρείας Κοινοπραξία Τεχνική ΑΕ-Ν.Νικολόπουλος ΑΤΕ από 30 ευρώ /τόνος όπως όριζε την αμοιβή του εργολάβου ανά εισερχομένου και διαχειριζόμενου (1000 Kg) απορριμμάτων πλέον ΦΠΑ η οποία είχε συμφωνηθεί στις 01/07/2010 μετατρέπεται σε 19 ευρώ / τόνος (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ),σύμφωνα µε νεότερο έγγραφο της ίδιας εταιρείας (15-4-2011).
Επιπλέον σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. 69/30-04-2014 υπόμνημα της εκτελεστικής επιτροπής του Συνδέσμου προς το Τεχνικό Συμβούλιο αναφέρονται και τα κάτωθι:… «Υπογράφηκαν με αριθμ. Πρωτ. 69/16-03-2012 δύο Ιδιωτικά Συμφωνητικά Σύμβαση Παροχής Υπηρεσιών», για το ίδιο έργο της λειτουργίας του ΧΥΤΑ, «με ΦΠΑ 13%, εκ παραδρομής όμως αυτό έγινε μόνο προς διευκόλυνση της κοινοπραξίας στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, όπως μας το ζήτησε και το αποδεχθήκαμε καλοπίστως.»

Ερωτήματα (Ενότητα δεύτερη)

Αληθεύει η ύπαρξη δύο συμφωνητικών;
Πόσους τόνους σκουπιδιών έχει υποδεχθεί ανά έτος από το 2010 μέχρι σήμερα ο ΧΥΤΑ Στράτου και ποιό το σύνολο της δαπάνης;

Διακοπή της οριστικής παραλαβής του έργου

Στις 16 Οκτωβρίου του 2014 η διεύθυνση τεχνικών έργων της Περιφερειακής Ενότητας Αιτωλοακαρνανίας της Περιφέρειας της Δυτικής Ελλάδας με το με αρ. πρωτ: 279891/5188 της 16/10/2014 αποφασίζει «την διακοπή της οριστικής παραλαβής και την αναστολή της έγκρισης του πρωτοκόλλου οριστικής παραλαβής, τού έργου: ΧΥΤΑ 2ης ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ, NΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ, ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΩΜΑΤΕΡΗΣ ΘΕΡΜΟΥ, ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΤΩΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΟΥ, καθόσον», όπως αναφέρει, «στο εν λόγω πρωτόκολλο (από 15/10/2014) υπάρχουν παρατηρήσεις της Επιτροπής, που αφορούν ΣΕ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΟΥ ΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ και τις οποίες ο ανάδοχος οφείλει να αποκαταστήσει άμεσα, στο πλαίσιο των συμβατικών του υποχρεώσεων, για τεκμηρίωση της ασφάλειας καθώς και της δυνατότητας ορθής λειτουργίας του Χ.Υ.Τ.Α., σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και τις προδιαγραφές του έργου, που είναι προϋπόθεση για την οριστική παραλαβή του έργου, στο πλαίσιο του ποιοτικού ελέγχου».

Ερωτήματα (Ενότητα Τρίτη)

Ποιες είναι οι ελλείψεις αυτές του έργου που κρίνονται ουσιώδεις;
Σε ποιο βαθμό αυτές επηρέασαν την μέχρι σήμερα λειτουργία του και πόσο επιβαρυντικές ήταν για το περιβάλλον;
Ποιο το χρονοδιάγραμμα της αποκατάστασης τους και κατά πόσο είναι διασφαλισμένη η απρόσκοπτη λειτουργία του ΧΥΤΑ έως την πλήρη αποκατάσταση τους;

Επίλογος

Η ενασχόληση μας με αυτή την έρευνα απέδειξε πως όσο περισσότερο προχωρούσαμε στην αναζήτηση της αλήθειας για την λειτουργίατου ΧΥΤΑ τόσο περισσότερο το πλέγμα της αδιαφάνειας γίνονταν ορατό και όσο κι αν φαινόταν ότι οι απαντήσεις ήταν εύκολες στα παραπάνω ερωτήματα, τόσο περισσότερο το οι απορίες για πολύ περισσότερα ζητήματα μεγάλωναν με αποτέλεσμα μέσα από έναν «κουρνιαχτό» πρωτοκολλημένων εγγράφων σε διάφορες υπηρεσίες να είναι δύσκολο να ξεκαθαρίσεις τι ακριβώς συμβαίνει με την λειτουργία του ΧΥΤΑ.
Κλείνοντας αυτή την καταγραφή θεωρούμε ότι είναι καιρός τα δημοτικά συμβούλια των Δήμων που αποτελούν τον Σύνδεσμο, να ενημερωθούν και να ενημερώσουν με τη σειρά τους τις τοπικές κοινωνίες που καλούνται να καταβάλουν τη δαπάνη της λειτουργίας του συγκεκριμένου ΧΥΤΑ άμεσα, μέσα από κονδύλια τα οποία και χαρακτηρίζονται και είναι ανταποδοτικά

[1] Τα νούμερα αφορούν τους τότε σχεδιασμούς.
[2] Για το 2010 δεν υπάρχουν αναρτημένες αποφάσεις στην ΔΙΑΥΓΕΙΑ