Νέα ευκαιρία για ρύθμιση αυθαίρετων

Περισσότερες δόσεις και σημαντικές μειώσεις στα πρόστιμα τόσο για όσους σπεύσουν να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση τον πρώτο χρόνο όσο και για ευαίσθητες και οικονομικά ασθενείς ομάδες πληθυσμού αλλά και «πάγωμα» πληρωμής δόσεων από 1- 2 χρόνια για μακροχρόνια ανέργους και υπερχρεωμένους, προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου για τη δόμηση που περιλαμβάνει την τακτοποίηση αυθαιρέτων και δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Σεπτεμβρίου από το υπουργείο Περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα το σχέδιο νόμου, που αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για τακτοποίηση αυθαιρέτων έως τον Οκτώβριο του 2018, μειώνει στο μισό τα παράβολα υπαγωγής στη ρύθμιση εκτός από την υψηλή κατηγορία που αφορά σε ιδιοκτησίες άνω των 5.000 τ.μ., ενώ ορίζει ότι η αποπληρωμή των προστίμων θα γίνεται σε 80 δόσεις αντί για τις 60 της υφιστάμενης ρύθμισης που ισχύει έως τις 8 Οκτωβρίου. Εκτός ρύθμισης παραμένουν τα αυθαίρετα που ανεγέρθηκαν μετά τις 28 Ιουλίου 2011, καθώς διατηρείται η «κόκκινη γραμμή» που είχε θέσει η προηγούμενη ρύθμιση και κρίνονται κατεδαφιστέα.

Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου είναι να καταγραφεί πλέον πλήρως το τοπίο των αυθαιρέτων στη χώρα μας και να δοθεί δυνατότητα της πρώτης ηλεκτρονικής καταγραφής τους. Υπολογίζεται ότι από το σύνολο των 7,5 εκατομμυρίων κτιρίων της χώρας, περίπου 2 εκατομμύρια έχουν μικρότερες ή μεγαλύτερες αυθαιρεσίες με το 1 εκατομμύριο αυτών να έχει υπαχθεί σε προηγούμενες ρυθμίσεις. Γι’ αυτό τον λόγο το νομοσχέδιο προωθεί τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, μέσω του οποίου θα παρακολουθείται το σύνολο της δόμησης. Παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία ηλεκτρονικής πολεοδομικής πλατφόρμας σε κάθε δήμο, η οποία θα περιλαμβάνει σχέδια πόλης, πράξεις εφαρμογής κ.λπ.

Ενώ όλα τα στοιχεία θα είναι διαθέσιμα στους πολίτες σε πραγματικό χρόνο. Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο για όσους θελήσουν να τακτοποιήσουν τα αυθαίρετά τους υπολογίζεται με βάση το εμβαδόν επί της τιμής ζώνης στην περιοχή του ακινήτου, σύμφωνα με τις αντικειμενικές αξίες επί συντελεστή 15% και επί ειδικών συντελεστών που ορίζει το σχέδιο νόμου στο παράρτημά του. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης καταβολής του ποσού της μηνιαίας δόσης, τότε το ανεξόφλητο ποσό της δόσης προσαυξάνεται κατά 1% για κάθε μήνα καθυστέρησης.

Πρόστιμο Παράλληλα ορίζεται πρόστιμο ανέγερσης που ανέρχεται στο 100% της αξίας του κτίσματος και πρόστιμο διατήρησης ίσο με 50% της αντικειμενικής του αξίας ετησίως από τον χρόνο κατασκευής του έως και την κατεδάφιση ή τη νομιμοποίησή του. Ωστόσο, θεσπίζονται σημαντικές εκπτώσεις για ειδικές κατηγορίες πληθυσμού και «πάγωμα της πληρωμής των δόσεων για τα πρώτα δύο χρόνια, ενώ τα πρόστιμα μειώνονται ως εξής:

• Ατομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από αυτά με ατομικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 60.000 ευρώ καταβάλλουν 15% του προστίμου.

• Ατομα με αναπηρία 67% και άνω και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά με ατομικό εισόδημα έως 18.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 24.000 ευρώ καταβάλλουν το 20% του προστίμου.

• Παλιννοστούντες ομογενείς καταβάλλουν 20% του προστίμου. Το ίδιο ισχύει και για τους μόνιμους κατοίκους Θράκης και για τα ακίνητά τους στη Θράκη.

• Τα παιδιά όσων υπάγονται στην προηγούμενη κατηγορία καταβάλλουν 50% του προστίμου. • Πολύτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 80.000 ευρώ καταβάλλουν 20% του προστίμου για την κύρια κατοικία τους.

Εάν πρόκειται για τη δευτερεύουσα κατοικία τους, εφόσον αυτή δεν είναι μεγαλύτερη των 80 τ.μ. καταβάλλουν το μισό πρόστιμο.

• Τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 40.000 ευρώ καταβάλλουν 30% του προστίμου.

• Μακροχρόνια άνεργοι καταβάλλουν το 30% του προστίμου και παράλληλα αναστέλλεται η καταβολή δόσεων για τα δύο πρώτα χρόνια. • Δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης καταβάλλουν το 20% του προστίμου και έχουν επίσης τη δυνατότητα να μην πληρώνουν δόσεις τα πρώτα δύο χρόνια από την υποβολή της δήλωσης.

• Υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα των οποίων η κύρια κατοικία έχει εξαιρεθεί από την εκποίηση με δικαστική απόφαση δικαιούνται αναστολή ενός έτους από την καταβολή των δόσεων.

Επίσης η νέα ρύθμιση ευνοεί όσους σπεύσουν να υπαχθούν σ΄αυτήν με μείωση του προστίμου κατά 20%, εφόσον η υπαγωγή γίνει έως τις 8 Φεβρουαρίου 2017 και κατά 10% εφόσον γίνει από 9/2/2017 έως 8/8/2017. Αντίθετα για όσους υπαχθούν από 9/8/2017 έως 8/2/2018 το πρόστιμο αυξάνεται κατά 10% και κατά 20% για όσους δηλώσουν το αυθαίρετό τους μετά τις 9/2/2018. Προσαυξημένο πρόστιμο θα πληρώσουν και οι ιδιοκτήτες των αυθαιρέτων που θα εντοπιστούν από το Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος χωρίς να έχουν προσέλθει από μόνοι τους.

Η προσαύξηση θα είναι 20% και στην περίπτωση ευαίσθητων περιβαλλοντικά περιοχών θα φτάνει το 40%. Εκπτωση 20% προβλέπεται στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής του προστίμου και 30% σε περίπτωση καταβολής του 10% του προστίμου. Μείωση του προστίμου στο μισό προβλέπεται και για τις περιπτώσεις κατασκευών σε περιοχές προστασίας πολιτιστικού περιβάλλοντος ή σε διατηρητέα κτίρια στην περίπτωση που ολοκληρωθούν οι εργασίες προσαρμογής. Επίσης μειώσεις του προστίμου προβλέπονται αν γίνει στατική ενίσχυση του κτιρίου και συγκεκριμένα κατά 30% σε περιοχές μικρής σεισμικής επικινδυνότητας, 50% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας της κατηγορίας 2 και κατά 60% σε περιοχές υψηλής σεισμικότητας, όπως π.χ. τα Επτάνησα. Το σχέδιο νόμου δίνει τη δυνατότητα νομιμοποίησης κτισμάτων προ του 1983 έναντι 500 ευρώ σε οικισμούς κάτω των 500 κατοίκων.

Ο συντελεστής υπολογισμού του προστίμου μειώνεται από 0,80 σε 0,60 για κτίρια που αποπερατώθηκαν μεταξύ 1983 και 1993, ενώ μικρότερο κατά 40% θα είναι και το πρόστιμο που θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που βρίσκονται σε περιοχές που μπαίνουν στο σχέδιο. Το παράβολο Μειωμένο στο μισό είναι και το παράβολο υπαγωγής στη ρύθμιση εκτός από την τελευταία κατηγορία και διαμορφώνεται ως εξής:

• 250 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ.

• 500 ευρώ για αυθαίρετο 101 έως 500 τ.μ.

• 1.000 ευρώ έως 2.000 τ.μ.

• 4.000 ευρώ έως 5.000 τ.μ. και

• 10.000 ευρώ για κτίριο μεγαλύτερο των 5.000 τ.μ.