«Ταφικό ηρώο» για τον Ηφαιστίωνα

Άνοιξε τις εργασίες του την Πέμπτη το 29ο Αρχαιολογικό Συνέδριο της Θεσσαλονίκης με τίτλο «Το Αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη το 2015», το οποίο θα λάβει χώρα  στο παλαιό κτήριο της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ μέχρι το Σάββατο.

Την Παρασκευή πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες ομιλίες και ανακοινώθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά στις ανασκαφές του τύμβου Καστά της Αμφίπολης Σερρών. Ομιλητές ήταν η Κ. Περιστέρη, ο Μ. Λεφαντζής και ο Α. Corso.
Την αρχή έκανε η κα. Περιστέρη αναφερόμενη στην ανασκαφική έρευνα του τύμβου Καστά το 2014 και συγκεκριμένα στους τέσσερις χώρους από τους οποίους αποτελείται ο τύμβος.

Οι Σφίγγες, η μία εκ των οποίων βρέθηκε ακέφαλη, οι Καρυάτιδες ύψους εννέα μέτρων, ένα βοτσαλωτό δάπεδο που απεικονίζει την Αρπαγή της Περσεφόνης, η επιγραφή με την λέξη «παρέλαβον» που βρέθηκε στον τέταρτο χώρο, καθώς και το μονόγραμμα του Αντίγονου του Μονόφθαλμου και του Ηφαιστίωνα αποτέλεσαν κάποια από τα βασικά θέματα στα οποία αναφέρθηκε.

Ανέφερε επίσης πως στο εσωτερικό του τύμβου βρέθηκαν το σκελετικό υλικό από μία γυναίκα, δύο άνδρες, ένα παιδί και ένα καμένο σώμα, μικρά ευρήματα από χρυσό και γυαλί καθώς και ένας αρητήρας μπροστά από τον χώρο που βρίσκονται οι Καρυάτιδες.

Από την κεραμική η οποία, σύμφωνα με την κυρία Περιστέρη, εκτείνεται χρονικά από τον 4ο π.Χ. ως ταρωμαϊκά χρόνια, προκύπτει, ότι γίνονταν τελετές για αφηρωισμό.

Οι ανασκαφείς έχουν κατ’ επανάληψιν τονίσει ότι η αποξήλωση του τύμβου από τα μάρμαρα του περιβόλου και του μνημείου έγινε από τους Ρωμαίους.

Στη συνέχεια, ο κ. Λεφαντζής μαζί με την κα. Περιστέρη αναφέρθηκαν στα αρχιτεκτονικά και οικοδομικά χαρακτηριστικά του μνημειακού συνόλου του τύμβου, ενώ στο τέλος αναφέρθηκαν στη μελέτη των διάσπαρτων μαρμάρινων αναγλύφων από την ευρύτερη περιοχή του τύμβου Καστά.

Ο κ. Corso αναφέρθηκε κυρίως στον τέταρτο χώρο του τύμβου και τόνισε πως πρόκειται για πολλές πλάκες που βρέθηκαν εκεί. Η μία εκ των οποίων απεικονίζει έναν Μακεδόνα πολεμιστή που φαίνεται να μοιάζει στον Αλέξανδρο τον Γ’, ο οποίος φέρει μία ασπίδα και ένα κράνος (σ.σ.: που μάλιστα φαίνονται να είναι πολύ μεγαλύτερα σε σχέση με την σωματική του ανάπλαση), το οποίο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μάλλον φέρει τα όπλα κάποιου άλλου πολεμιστή και συγκεκριμένα του Ηφαιστίωνα. Αξιοσημείωτο είναι πως στο μουσείο του Λούβρου βρίσκεται το γλυπτό μιας κεφαλής  του Ηφαιστίωνα που προέρχεται από την περιοχή της Αμφίπολης.

Επίσης, στην ίδια πλάκα υπάρχει γύρω από τον πολεμιστή ένα φίδι που εφάπτεται με το κεφάλι του Αλεξάνδρου. Ταυτόχρονα, σε άλλη πλάκα που βρέθηκε κοντά στον Στρυμόνα ποταμό, απεικονίζεται ένα δέντρο περιτυλιγμένο από ένα φίδι, που μάλλον αντικατοπτρίζει μία αρχαία τελετή λατρείας, η οποία συνδυάζει τον κόσμο των νεκρών με τον κόσμο των ζωντανών.

Σε μία τρίτη πλάκα, απεικονίζονται δύο μάσκες, η μία παρόμοια με το πρόσωπο του Ηφαιστίωνα και η άλλη μίας ηλικιωμένης γυναίκας.

Τέλος, ο Ε.Καμπούρογλου και ο Ι. Μήτσης αναφέρθηκαν στα ιζήματα του ταφικού μνημείου στον λόφο Καστά, την προέλευση τους και την χρονική απόθεση.

Ο Γ. Τσόκας, ο Π. Τσούρλος, ο Γ. Βαργεμέζης και ο Η. Φίκος μίλησαν για την πορεία των γεωφυσικών ερευνών στον λόφο Καστά ενώ ο Γ. Συρίδης, ο Σ. Παυλίδης και ο Α. Χατζηπέτρος για τη γεωλογική δομή του Καστά. Επίσης, οι ίδιοι αναφέρθηκαν και στη τεκτονική δομή και τη παλαιοσεισμολογία του λόφου και της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μακεδονίας.

Αποκλειστικές δηλώσεις μετά το τέλος των ανακοινώσεων έκανε η κα. Περιστέρη, τονίζοντας πως ο τάφος αυτός, παραγγελία του Μ.Αλεξάνδρου προς τιμήν του καλού του φίλου, Ηφαιστίωνα, δεν αποτελεί ούτε ταφικό μνημείο ούτε ηρώο, αλλά «ταφικό ηρώο».

Ανταπόκριση: Ερευνητικός Οργανισμός Ελλήνων/ Στέλλα Ταμπάκη
Επιμέλεια: Σωτήρης Σκουλούδης

Φωτογραφίες: Eurokinissi