Σπανίζουν βασικά φάρμακα

Ελλείψεις στην αγορά φαρμάκων για χοληστερίνη, πίεση και άσθμα

Σπανίζουν βασικά φάρμακα

Χαμηλές τιμές, πλαφόν στις πωλήσεις αλλά και παραεμπόριο κρατάνε άδεια τα ράφια των φαρμακείων και στο Αγρίνιο

 

Σε δισεπίλυτο γρίφο εξελίσσεται το πρόβλημα της διάθεσης συγκεκριμένων φαρμάκων στην ελληνική αγορά με αποτέλεσμα να παρατηρούνται σημαντικές ελλείψεις στην αγορά. Φάρμακα ευρείας κατανάλωσης όπως είναι αυτά για την χοληστερίνη, την πίεση και το άσθμα, αλλά και εμβόλια, διατίθενται σε πολύ μικρές ποσότητες από τις πολυεθνικές εταιρείες προς τις αποθήκες και κατά συνέπεια προς τα φαρμακεία. Το ζήτημα έχει απασχολήσει και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο ο οποίος έχει ενημερώσει σχετικά τον Σύλλογο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας και το υπουργείο Υγείας, ζητώντας την παρέμβασή τους στις φαρμακευτικές εταιρίες για να ρυθμίσουν την διαθεσιμότητα.

 

Σημαντικές ελλείψεις ακόμη και στα πιο βασικά φάρμακα ευρείας κατανάλωσης, όπως είναι αυτά για την χοληστερίνη, το άσθμα, την πίεση και την επιληψία αλλά και σε εμβόλια, παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στα φαρμακεία όλης της χώρας, όπως φυσικά και στην Αιτωλοακαρνανία. Πράγματι, αρκεί κανείς να επισκεφθεί ένα οποιοδήποτε φαρμακείο και θα διαπιστώσει ότι πολλά από αυτά βρίσκονται σε ανεπαρκείς ποσότητες. Η αιτία δεν είναι άλλη από τις σχετικά χαμηλές τιμές των φαρμάκων στη χώρα μας. Η Ελλάδα θεωρείται «φτηνή» αγορά από τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες κι έτσι αυτές επιλέγουν να διαθέτουν μικρές ποσότητες φαρμάκων στην εγχώρια αγορά αλλά κυρίως και η  πρακτική κάποιων ιδιωτικών φαρμακαποθηκών κυρίως, να κάνουν παράλληλο εμπόριο επανεξάγοντας φάρμακα προς χώρες της Δυτικής Ευρώπης, κυρίως την Αγγλία, την Γαλλία και τη Γερμανία, προκειμένου να κερδίσουν από τη διαφορά τιμής, συμβάλλει στο να κλείνει η στρόφιγγα των εταιρειών προς την Ελληνική αγορά.

Σε επικοινωνία μας με τον Γιώργο Σιάσο, γραμματέα του Φαρμακευτικού Συλλόγου Τριχωνίδας και πρόεδρο της ΣΕΦΑΡ ΣΠΕ (Συνεταιριστικής Φαρμακαποθήκης), μας ενημέρωσε για το «πολύπλοκο» όπως το χαρακτήρισε ζήτημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα της έλλειψης φαρμάκων έγκειται επάνω στο τρίγωνο που δημιουργούν από τη μία οι χαμηλές τιμές και από την άλλη το παράλληλο εμπόριο συγκεκριμένων χονδρεμπόρων και το πλαφόν πωλήσεων που έχουν επιβάλει οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες προς τις φαρμακαποθήκες.

Βλέποντας λοιπόν ότι ποσότητες φαρμάκων που προορίζονται για την ελληνική αγορά βρίσκουν αντιθέτως τον δρόμο τους για τις αγορές του εξωτερικού, οι φαρμακοβιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας επιβάλουν πλαφόν πωλήσεων στους  Έλληνες χονδρεμπόρους. Έτσι, οι φαρμακοποιοί δεν μπορούν να προμηθευτούν όσα φάρμακα έχουν ανάγκη οι ασθενείς αλλά μόνο όσα τους επιτρέπεται να βρουν.

Όπως τονίζει ο κ. Σιάσος, υπεύθυνοι γι’ αυτό το παράλληλο εμπόριο είναι κυρίως ιδιώτες χονδρέμποροι που διατηρούν ιδιωτικές φαρμακαποθήκες και δεν δεσμεύονται από τους ηθικούς κανόνες της φαρμακευτικής αγοράς. Για το χονδρεμπόριο, η εξαγωγή φαρμάκων είναι νόμιμη και επιτρέπεται από το κράτος «εφόσον καλύπτεται η εγχώρια ζήτηση». «Η δική μας φαρμακαποθήκη δεν είναι ιδιωτική αλλά συνεταιριστική», επισημαίνει ο ίδιος, συμπληρώνοντας ότι «καλύπτει τις ανάγκες όχι μόνο της Αιτωλοακαρνανίας αλλά επτά νομών συνολικά στη Δυτική Ελλάδα».

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι στα φαρμακεία κυκλοφορούν αγοραστές φαρμάκων, οι οποίοι αγοράζουν πληρώνοντας τις μετρητοίς στις λιανικές τιμές συγκεκριμένα «εξαγώγιμα» σκευάσματα. Οι αγοραστές αυτοί αγοράζουν τα φάρμακα αντί τρίτων οι οποίοι στη συνέχεια τα μεταπωλούν στο εξωτερικό, κερδίζοντας από τη σημαντική διαφορά τιμής.

Οι ελλείψεις παρατηρούνται κυρίως σε πρωτότυπα φάρμακα, τόσο σε εποχικά, δηλαδή αυτά που έχουν αυξημένη ζήτηση συγκεκριμένες εποχές του έτους, όπως είναι για παράδειγμα τα εμβόλια, όσο και σε φάρμακα ευρείας κατανάλωσης, για παθήσεις όπως η χοληστερίνη και η πίεση. Έτσι για παράδειγμα, μεταξύ άλλων, ελλείψεις υπάρχουν στο εμβόλιο Prevenar για τον πνευμονιόκοκκο, στα παιδικά εμβόλια Tetravac, Engerix και Meningitec και στο εμβόλιο για τη φυματίωση BCG. Από πλευράς φαρμάκων, παρατηρούνται τακτικές ελλείψεις σε δημοφιλή φάρμακα για τη χοληστερίνη όπως είναι το Lipitor 10mg και το crestor 5 και 40mg, για την πίεση όπως το Exforge 5/160/12,5mg, το Inspra 25mg και τα Micardis και Micardis Plus, για το ουρικό οξύ όπως το Zyloric 100mg, το Spiriva που είναι για την ΧΑΠ αλλά και φάρμακα για την επιληψία όπως το Tegretol και το Lyrica.

Με έγγραφο με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 2014 το οποίο απευθύνεται στον Σύλλογο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας και έχει κοινοποιηθεί στον υπουργό Υγείας, Μάκη Βορίδη, ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος ζητά την άμεση επέμβασή τους, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα τον ελλείψεων, για το οποίο αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «δεν έχει προηγούμενο». Η επιστολή αυτή μάλιστα καταλήγει με το συμπέρασμα ότι απαιτείται η γρήγορη αντιμετώπιση του ζητήματος, καθώς εκτιμάται πως η κατάσταση θα χειροτερέψει ενόψει του χειμώνα που έρχεται.

Όπως προείπαμε όμως, το πρόβλημα είναι πολυσύνθετο και παρά το γεγονός ότι οι αιτίες που το δημιουργούν είναι γνωστές, είναι δύσκολη η αντιμετώπισή του. Μέχρι στιγμής, καθώς τα φάρμακα που «σπανίζουν» είναι κυρίως τα πρωτότυπα, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν σχετικά τους πελάτες τους και αν συμφωνούν, τους χορηγούν γενόσημα όπου αυτό είναι εφικτό και υπάρχουν αντίγραφα των πρωτοτύπων. Αυτό όμως δεν αποτελεί λύση του προβλήματος παρά μόνο μια πρακτική αντιμετώπιση των ελλείψεων ώστε να λάβουν οι ασθενείς τα φάρμακα που έχουν ανάγκη. Ίσως το πλέον ανησυχητικό όμως να είναι οι ελλείψεις των εμβολίων που είναι απαραίτητα για την πρόληψη κοινών ασθενειών. Μπορεί η αγορά να επιβάλει τους δικούς της κανόνες, θα πρέπει όμως και η πολιτεία να μεριμνήσει για την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών της.

 

Κώστας Καρακώστας