Άλλο ο Δήμος Αγρινίου κι άλλο ο δήμος Αγρινιωτών

Να ξαναλειτουργήσει ξανά η γειτονιά

Ως μορφή εξουσίας η τοπική Αυτοδιοίκηση στη λαϊκή συνείδηση, λόγω της παράδοσής της κυρίως, ακόμα και σήμερα που καμία σχέση δεν έχει με την έννοια του «κοινοτισμού», ο οποίος αποτελεί διαχρονικό ιστορικό πολιτικό κεκτημένο του λαού μας, έχει διαφορετικό νόημα, από την έννοια της κρατικής εξουσίας. Βέβαια τα τελευταία χρόνια με την εφαρμογή του «Καποδίστρια» καταρχάς και μετέπειτα του Καλλικράτη, η έννοια του «κοινοτισμού», υποχωρεί όλο και πιο πολύ με αποτέλεσμα ακόμα και αυτή «η φιλική προς τον πολίτη εξουσία», όπως αυτοπροσδιοριζόταν μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’90  να μετατρέπετε σιγά-σιγά σε μια σφιχτή δομή εξουσίας που έχει καταφέρει να μετατρέψει τους δήμους και τα δημοτικά συμβούλια σε μικρά κράτη, αποκομμένα από τους πολίτες.

Σήμερα μιλάμε γενικά για εξουσία, είτε αναφερόμαστε σε δήμους, είτε σε περιφέρειες, είτε στο ίδιο το κράτος. Οι κρατικοί θεσμοί έρχονται να συρρικνώσουν ακόμα πιο πολύ τη δύναμη των θεσμών της δημοτικής εξουσίας. Αυτό όσο κι αν επιχειρήθηκε από κάποιους να πλασαριστεί ως εσωτερική υπόθεση του κράτους, πολύ δύσκολα πλέον να αποκρύψει το γεγονός ότι είναι συνέχεια της ιστορικής εξέλιξης μιας κυρίαρχης αντίληψης που θέλει τους θεσμούς του αστικού κράτους να παράγουν νομοθετήματα, τα οποία να εξαλείφουν κάθε ίχνος εξουσίας άμεσα ελεγχόμενης από τους πολίτες μιας τοπικής κοινωνίας.

Η έννοια του πολίτη χρειάστηκε τεράστιους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες για να υπάρξει και να καταγραφεί ως κοινωνικό και πολιτικό υποκείμενο.

Η πόλη, όσο και θέλουν να πείσουν κάποιοι για το αντίθετο, δεν είναι απλά και μόνο ένας αστικός ιστός μέσα στον οποίο καλούμαστε να παράγουμε και να καταναλώσουμε «εδώδιμα και αποικιακά» προϊόντα ή εμπορεύματα. Η πόλη, η κοινότητα των πολιτών που την απαρτίζει με άλλα λόγια, υπήρξε ιστορικά μια ικανή και αναγκαία συνθήκη απελευθέρωσης από καταπιεστικά έθιμα, ανορθολογικές φοβίες και προκαταλήψεις. Άνοιξε δηλαδή μια αμεσοδημοκρατική διαδικασία  εκπολιτισμού η οποία δυστυχώς τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο συρρικνώνεται, αφού το κυρίαρχο και βασικό της κύτταρο η «γειτονιά» κάθε μέρα που περνάει όλο και πιο πολύ συρρικνώνεται και περιθωριοποιείται. Συρρικνώνεται και ως έννοια αφού σήμερα με τον όρο «γειτονιά» εννοούμε το σύνολο των ιδιοκτησιών που συνορεύουν με την δική μας, καθώς και ως πραγματικότητα αφού βασικές λειτουργικές δυνατότητες περιορίζονται μέσα από αστικούς καταμερισμούς των ιδιοτήτων που χαρακτηρίζουν τις χρήσεις γης. Στις σημερινές μεγάλες πόλεις σήμερα οι πολίτες τους σε άλλο σημείο της πόλης κοιμούνται, σε άλλο σημείο της πόλης εργάζονται και σε άλλο σημείο της διασκεδάζουν. Αυτό όμως καταργεί τη γειτονιά αφού με αυτό τον τρόπο αλλού ξεκουραζόμαστε, αλλού δουλεύουμε, αλλού διασκεδάζουμε.

Όσο κι αν θεωρήσει κάποιος ότι κάτι τέτοιο στο Αγρίνιο δεν ισχύει ακόμα έχουμε την αίσθηση ότι η συγκεκριμένη θεώρηση είναι λάθος, αφού η μικροκλίμακα της μετακίνησης μας λειτουργεί παραπλανητικά ακόμα. Αν παρατηρήσει κανείς με μεγαλύτερη προσοχή τη ζωή στις γειτονιές της πόλης του Αγρινίου, θα διαπιστώσει ότι η ζωή στην περιφέρεια της πόλης αρχίζει πολύ νωρίς το πρωΐ που οι κάτοικοι της ξεκινούν τη μέρα τους κατευθυνόμενοι κυρίως με το αυτοκίνητο τους κυρίως προς το κέντρο, και τελειώνει επίσης πολύ νωρίς το απόγευμα, αφού οι περισσότεροι δρόμοι σε αυτές τις γειτονιές ερημώνουν. Ένα άλλο χαρακτηριστικό δείγμα είναι οι ποιότητα των χώρων αναψυχής της περιφερείας και του κέντρου. Ακόμα πιο ενδεικτικό γίνεται το γεγονός αυτό, αν παρατηρήσει κανείς τις τοπικές κοινότητες γύρω από την πόλη του Αγρινίου, στις οποίες συμβαίνει ακριβώς το ίδιο με πολύ μεγαλύτερη ένταση. Οι μόνοι άνθρωποι που φαίνονται να κυκλοφορούν σε αυτές τις κοινότητες κατά την διάρκεια της μέρας είναι λιγοστοί ηλικιωμένοι συνταξιούχοι ή μη που παραμένουν σε αυτές, αφού οι πιο νέες ηλικίες οδηγούνται για διαφορετικούς λόγους ο καθένας στο κέντρο της μεγάλης πόλης.

Ο καπιταλισμός σήμερα, όσο και να μην θέλει να το παραδεχθεί κανείς ακόμα και σε συνθήκες κρίσης, βρίσκεται σε μόνιμη και διαρκή επανάσταση, επαναλαμβάνοντας επιτακτικά και κάνοντας πράξη το βασικό αξίωμα που τον διέπει: «Ανάπτυξη ή Θάνατος».

Σε αυτή του την επέλαση ο μεγάλος του στόχος είναι ο κοινωνικός και δημόσιος χώρος. Ένας κοινωνικός και δημόσιος χώρος ο οποίος πρέπει να εκποιηθεί και να παραχωρηθεί προς ανάπτυξη στους ειδικούς και τους τεχνοκράτες. Η μόνη αντίσταση σε αυτή του την επέλαση είναι να ξαναλειτουργήσει δυναμικά ο κοινωνικός χώρος της γειτονίας.

Αν αυτό συμβεί, τότε ο πολίτης θα ξανακερδίζει τη θέση που πρέπει να έχει στην πόλη, και ίσως έρθει κάποτε εκείνη η μέρα που όλοι θα συνειδητοποιήσουμε ότι η ονομασία του Δήμου μας πρέπει να αλλάξει. Να εγκαταλείψει τον γεωγραφικό προσδιορισμό που τον χαρακτηρίζει και να προσδιοριστεί από τους ίδιους τους κατοίκους του, όχι ως Δήμος Αγρινίου, αλλά ως Δήμος Αγρινιωτών.