Ποια μεγάλα έργα χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2014-2020

Το πρόγραμμα των μεγάλων έργων υποδομής που θα χρηματοδοτηθούν από το Νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 όπως πολλές φορές έχει λεχθεί είναι φτωχό. Πόσο φτωχό όμως είναι; Τα έργα που εντάσσονται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον, Αστική Ανάπτυξη» (ΕΠ–ΥΜΕΠΕΡΑΑ), για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 της ΕΕ, είναι σε σχέση με προηγούμενα ΕΣΠΑ λιγότερα όμως το πρόβλημα εξακολουθεί να είναι η υπερδέσμευση.

Τι σημαίνει αυτό; Σε κάθε ΕΣΠΑ περισσότερο για πολιτικούς και λιγότερο για τεχνοκρατικούς λόγους τα έργα που εντάσσονται είναι χρηματικά περισσότερα από τα διαθέσιμα κονδύλια. Πολιτικά αυτό εξηγείται γιατί η πίεση από πολλές περιοχές δημιουργεί είσοδο έργων που διαφορετικά θα έμεναν εκτός. Πολλά τα παραδείγματα στο παρελθόν άγουρων έργων, όπως π.χ το Άκτιο-Αμβρακία που ενώ δημοπρατήθηκε τα έργα ξεκίνησαν το 2010, 6 χρόνια μετά υπάρχει ακόμα πρόβλημα με απαλλοτριώσεις ακινήτων.

Τεχνοκρατικά το φαινόμενο αυτό (σε μικρότερη έκταση) εξηγείται καθώς κάποια έργα μπορεί να «κολλήσουν» και να μην απορροφούν κονδύλια με αποτέλεσμα αυτά να κατευθύνονται σε άλλα έργα που σε κανονικές συνθήκες δεν θα κατάφερναν να υλοποιηθούν λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΤΟ ΥΜΕΠΕΡΑΑ
Σύμφωνα με τη λίστα που είχε δημοσιευθεί πριν από περίπου 1,5 έτος και που τελικά «κλείδωσε» στο τέλος του 2014 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον, Αστική Ανάπτυξη» (ΕΠ–ΥΜΕΠΕΡΑΑ) πρόκειται να χρηματοδοτηθουν τα παρακάτων έργα Μεταφορών που και πάλι εμφανίζεται ως overbooked.

ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑ
1. Κατασκευή νέας σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ρίο-Πάτρα. Το έργο βρίσκεται προς το παρόν σε μελέτες και η δημοπράτηση του εφόσον συμφωνηθεί η χάραξη θα γίνει το 2017 το νωρίτερο.
2. Κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας(ΣΚΑ)-Πάτρας στο τμήμα Ροδοδάφνη-Ρίο (επιδομή, ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση). Το έργο θεωρείται ώριμο και ίσως δημοπρατηθεί φέτος.
3. Ηλεκτροκίνηση υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας και εντοπισμένες παρεμβάσεις μικρής έκτασης σε υποδομή-επιδομή αυτής. Το έργο βρίσκεται σε μελέτες.
4. Σιδηροδρομική σύνδεση του εμπορευματικού λιμένα Καβάλας (Νέας Καρβάλης). Το έργο βρίσκεται σε μελέτες.
5. Αναβάθμιση ΠΑΘΕ-Π: τμήμα ΣΚΑ-Οινόη. Το έργο βρίσκεται σε μελέτες.
6. Επέκταση προαστιακού σιδηροδρόμου Αττικής από το Κορωπί έως το Λαύριο και σύνδεση του λιμένα Λαυρίου. Το έργο βρίσκεται σε μελέτες ωστόσο ενδέχεται να χρηματοδοτηθεί από το Πακέτο Γιούνκερ καθώς είναι ένα από τα προτεινόμενα έργα.

Επιπλέον, μέσα από στο χρηματοδοτικό εργαλείο Connecting Europe Facilities (CEF)χρηματοδοτούνται τα 2 μεγάλα σιδηροδρομικά έργα:
7. Ολοκλήρωση νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων στο τμήμα Τιθορέα-Λιανοκλάδι-Δομοκός (ΕΡΓΟ PHASING).
8. Κατασκευή υποδομής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ψαθόπυργος-Ροδοδάφνη (ΕΡΓΟ PHASING). Να σημειώσουμε πως αυτό το έργο δεν παραδίδει κάτι στο κοινό μιας και δεν περιλαμβάνει γραμμές (σιδηροτροχιές) και θα χρειαστεί νέα εργολαβία.

Μέσα από τη δεύτερη φάση χρηματοδότησης του Connecting Europe Facilities (CEF) εγκρίθηκε να χρηματοδοτηθεί το έργο κατασκευή υποδομής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ροδοδάφνη-Ρίο που έχει κολλήσει στην υπογραφή της σύμβασης με πιθανό το σενάριο επαναδημοπράτησης του έργου.

ΟΔΙΚΑ ΕΡΓΑ
1. Κατασκευή αυτοκινητόδρομου «Πάτρα-Πύργος». Ήδη έχουν ξεκινήσει οι δημοπρατήσεις του έργου
2. Κατασκευή αυτοκινητόδρομου «Καλό Νερό-Τσακώνα». Το έργο βρίσκεται σε μελέτες.
3. Κατασκευή του τμήματος «Λαμία-Ξυνιάδα» του αυτοκινητόδρομου «Κεντρικής Ελλάδας» (Ε65). Θα προστεθεί στο φυσικό αντικείμενο του έργου του Ε65 Ξυνιάδα-Τρίκαλα. Τα έργα θα ξεκινήσουν το 2017.
4. Κατασκευή της Οδικής Παράκαμψης Χαλκίδας. Το έργο θεωρείται ώριμο προς δημοπράτηση ωστόσο δεν θα το δούμε να δημοπρατείται πριν το 2017.
5. Ολοκλήρωση της κατασκευής οδικής σύνδεσης της περιοχής Ακτίου με τον Δυτικό Άξονα Βορρά-Νότου-φάση Β’ (ΕΡΓΟ PHASING). Το έργο είναι σε κατασκευή από το 2010, αναμένεται η ολοκλήρωση μέσω εργολαβίας-σκούπα στις αρχές του 2017.

ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ
1. Μετρό Θεσσαλονίκης Βασική Γραμμή – Ολοκλήρωση κατασκευής και προμήθεια συρμών – Φάση Β’ (ΕΡΓΟ PHASING). Το έργο έχει ξεκινήσει από το 2006. Αν η συμφωνία τηρηθεί και δεν έχουμε άλλα δράματα τότε η ολοκλήρωση θα γίνει το 2020.
2. Επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης έως Καλαμαριά – Κύριες εργασίες και προμήθεια συρμών – Φάση Β’ (ΕΡΓΟ PHASING). Το έργο είναι σε κατασκευή από το καλοκαίρι του 2013. Η λειτουργία του εκτιμάται ότι θα γίνει το 2020.
3. Επέκταση του Μετρό Αθήνας, τμήμα Χαϊδάρι-Πειραιάς & Συρμοί του Μετρό Αθήνας – Ολοκλήρωση κατασκευής και θέση σε λειτουργία – Φάση Β’ (ΕΡΓΟ PHASING). Το έργο έχει ξεκινήσει από το 2012. Η λειτουργία του εκτιμάται ότι θα γίνει το 2019 και μάλλον τμηματικά.
4. Μετρό Αθήνας ΓΡΑΜΜΗ 4- Τμήμα «Άλσος Βεΐκου–Γουδή». Το έργο βρίσκεται σε μελέτες, οριστικά θα δημοπρατηθεί ως δημόσιο έργο μέχρι το τέλος του 2016.

Όπως γίνεται αντιληπτό υπάρχουν αρκετά μεγάλα έργα που βρίσκονται εκτός λίστας, όπως το Ιωάννινα-Κακαβιά, η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Ευκαρπία, επεκτάσεις του Τραμ στην Αθήνα, η επέκταση του Μετρό της Αθήνας προς Ίλιον, το βόρειο τμήμα του Ε65 Τρίκαλα-Εγνατία κ.α.

Αυτό σημαίνει πως ακόμα και αν η παραπάνω λίστα αλλάξει ή εμπλουτιστεί θα πρέπει ή κάποια έργα να κολλήσουν για να φύγει αλλού η χρηματοδότηση, ή να βρουν από αλλού χρηματοδότηση ή να σταματήσει η προσπάθεια υλοποίησης τους. Το όνειρο για μία νέα γενιά μεγάλων έργων μετατίθεται και αυτό εξηγεί και την προσπάθεια του Υπουργείου να ανοίξει τα φτερά του προς τα ΣΔΙΤ που μπορούν να δώσουν τα πολύτιμα κεφάλαια τους και να μπορέσουν όλα αυτά (και άλλα) μεγάλα έργα να οδεύσουν προς υλοποίηση.